نقشه ی این مسجد ساده ترین و خالص ترین و حتی می توان گفت علمی ترین مسـاجد صدر اسلام است . (بنی اسدی ، ۱۳۷۴ ، ص۶۰)
شکل شماره ۱ : نمایی از ایوان های غربی مسجد تاریخانه ی دامغان
منبع :سایت تاریخانه www . tarikhaneh . com
شکل شماره ۲ : نمایی از اطاق ها و ستون های مسجد تاریخانه ی دامغان
منبع : سایت تاریخانه www . tarikhaneh . com
شکل شماره ۳ : نمایی از مناره مسجد تاریخانه ی دامغان
منبع : سایت تاریخانه www . tarikhaneh . com
روی هم رفته این بنا عبارت است از دیوارهای خشتی و طاق های خشتی با مقدار کمی آجر و کمی چوب و فرش است ، از این حیث تاریخانه قطعاً یکی از محقرترین بناهای عالم است . (صفاری ، ۱۳۷۲ ، ص۶۰)
۲-۱-۴- مسجد جامع دامغان
این مسجد ۳۵ متر طول و ۱۸ متر عرض دارد . دارای دو ردیف ستون است و هر ردیف ۵ ستون دارد . این مسـجد را میرزاخان سپهسـالار دامغانـی بنا کرده است .
شکل شماره ۴ : نمایی از مسجد جامع دامغان
منبع : سایت تاریخانه www . tarikhaneh . com
طول صحن مسجد ۳۸ و عرض آن ۳۶ متر است . در ضلع جنوبی صحن مسجد ، سه ایوان می باشد که ایوان وسط مرتفع تر و عریض تر است . محراب در همین ایوان واقع است و دهانه ی این ایوان ۷ متر و درازای زیر سقف ۱۶ متر است . سابقاً در سمت راست داخل ایوان وسط ، منبری ساخته از آجر و گچ دارای هشت پله بودکه اکنون نیست این بنا کاملاً به اتمام نرسیده ، زیرا سر چوب هایی که لای جرزهای ایوان ها گذاشته اند ، باقی است و به هیچ وجه داخل ایوان ها تزیین نشده و دیگر این که این ایوان ها مربع مستطیل و سقف آن ها ضربی پوشیده شده و از دیوار وسط به هم راه دارد و به ساختمان های معموله مساجدی که دیده می شود ، نمی ماند . (حقیقت ، ۱۳۷۹ ، ص۴۰)
شکل شماره ۵ : نمایی از شبستان غربی مسجد جامع دامغان
منبع : سایت تاریخانه www . tarikhaneh . com
لازم به ذکر است که در سال قبل از سوی سازمان میراث فرهنگی استان سمنان ، نسبت به بازسازی و تعمیرات جزئی پای ستون ها و سفیدکاری سقف ایوان وسط ، اقداماتی صورت گرفت . (بنی اسدی ، ۱۳۷۴ ، ص۶۴)
۳-۱-۴- مناره ی مسجد جامع
درب ورودی مناره ی مسجد جامع دامغان در سمت چپ (ضلع غربی) دالانی است که از طرف «قیصریه» وارد می شوند . ارتفاع آن از سطح زمین ۷۵/۲۶ متر است و مقداری از قاعده ی آن در خاک و بین ساختمان های متصل به آن است .
بنای مناره درسال ۵۰۰ هجری قمری ساخته شده است.(حقیقت، ۱۳۷۹،ص۸۱)
شکل شماره ۶ : نمایی از مناره ی مسجد جامع دامغان
منبع : سایت تاریخانه www . tarikhaneh . com
۵-۱-۴- حسینیه ی حضرت ابوالفضل (ع)
در مرزهای شرقی شهر دامغان ، در محله ی زرجوی ، بنایی ازخشت بود.
اینک بنای مذکور به شکل گذشته وجود ندارد و حدود سال ۱۳۵۴ شمسی به همت افراد خیر ، و طرح و نقشه و زحمت آهنگری صاحب فکر به نام «محمدعلی تنوری» بنای جدید آن ایجاد گردید .
حسینیه (تکیه ی ابوالفضل) از دیرگاه بیشتر از تکایای دیگر مورد توجه مردم دامغان بوده و از راه دور و نزدیک جهت گشایش کار خویش در این مکان مقدس گرد می آیند . در طول سال جمعیت زیادی به محل حسینیه آمده و از امکانات آن بهره مند می شوند و در ایام محرم نیز زنان و مردان مشتاق جهت برپایی مراسم عزاداری ، سینه زنی و مجالس وعظ و ذکر مصیبت در این محل گرد می آیند .
در محلات مختلف شهر دامغان تکایایی وجود دارند که عبارتند از :
«تکیه ی دبـاغـان ، تکیه ی حضـرت عبـاس (ع) ، تکیه ی خوریا ، تکیه ی محله امام (محلـه شـاه) ، تکیه ی باغ شاه (درقلعه) ، تکیه ی امامزده عبدالمعالی ». (بنی اسدی ، ۱۳۷۴ ، ص ۶۵)
۲-۴- کاروان سراها
۱-۲-۴- کاروان سرای قوشه
این کاروان سرا در دهکده ی قوشه ، واقع در ۳۰ کیلومتـری جنوب غربی دامغان قـرار گـرفته و از بنـاهای جـاده قدیم خراسان محسوب می شود . کاروان سـرای قوشه از نوع چهار ایوانـی متعلـق به دوره ی صفوی است که از خارج به شکل مربع و از داخل به صورت هشت ضـلعی ساخته شده است . در مقابل کاروان سرا آب انباری برای تأمین آب مورد نیاز زائران ساخته شده است . (کشاورز دامغانی،۱۳۷۵،ص۲۳)

شکل شماره ۷ : نمای بیرونی کاروان سرای قوشه
منبع : سایت تاریخانه www . tarikhaneh . com
شکل شماره ۸ : نمایی دیگر از کاروان سرای قوشه
منبع : سایت تاریخانه www . tarikhaneh . com
۲-۲-۴- کاروان سرای سپهسالار امیرآباد
در بخش امیرآباد (مرکز بخش) کاروان سرایی مرسوم به سپهسالار وجود دارد .
کاروان سـرا ظاهـراً چهـار پلانـی بوده و سقف ایـوان جنـوبی ، کـه راهــروی ورودی بـه کاروان سرا می باشد . (بنی اسدی ، ۱۳۷۴ ، ص۷۰)
۳-۲-۴- کاروان سرای شهر دامغان
در بازار سرپوشیده ای که به همان وضع سابق باقی است ، دو کاروان سرای آجری است :
یکی کـاروان سرای «نـو» که مشتمـل بـر دالان و محوطـه ی مربـع وسیعی است که دور تا دور آن اطاق ها و حجره های تجارت است و یک دستگاه کارخانه ی پنبه پاک کنی قبل از جنگ بین الملل اول به کار گذاشته شده ، که اکنون مخروبه است .
و دیگری را کاروان سرای «کهنه» گویند ، که در دالان ورودی آن حجره های تجارتی است و در محوطه ی آن بارهای مال التجاره می گذاشتند . قبل از انقلاب روسیه فعالیت تجاری زیادی در این دو کاروان سرا بود ، ولی اکنون از این همه نشانی نیست . (بنی اسدی ، ۱۳۷۴ ، ص۷۱)
۳-۴- قلاع
۱-۳-۴- قلعه ی گردکوه
گردکوه در ۱۸ کیلومتری غرب دامغان واقع است . کوه منفردی است که قریب یک هزار متر ارتفاع دارد . نام دیگر این کوه ، که نام اولیه ی آن نیز می باشد ، «گنبدان دژ» است .
این کوه دارای سه آب انبار و بناهای نیمه خرابه مستحکم می باشد که در بالای آن ایجاد گردیده و به زمان ایران باستان مربوط می شود ، ولی باید گفت که در طول تاریخ ، مثلاً در زمان ظهور فرقه ی اسماعیلیه در ایران ، قلعه ی مذکور یک پناه گاه و سنگر بسیار مستحکم به شمار می رفته است . (معتمدی ، ۱۳۷۸ ، ص۳۵)
۲-۳-۴- قلعه ی امیرآباد
در بخش قلعه ی امیرآباد (مرکز بخش) واقع در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی دامغان و ۴ کیلومتری جنوب راه شوسه ی تهران – مشهد ، پائین تر از کاروان سرای سپهسالار ، قلعه ی بزرگی با برج های متعدد وجود دارد که مسکونی می باشد . (حدود ۴۰ الی ۵۰ خانوار در آن سکونت دارند) البته در این قلعه ی بزرگ تعدادی خانه ی جدید نیز ساخته شده است . قلعه ی مذکور موسوم به «تاریخ قلعه» می باشد . (بنی اسدی ، ۱۳۷۴ ، ص۷۲)
۳-۳-۴- قلعه ی دولت آباد
این قلعه در روستای دولت آباد در ۱۸ کیلومتری جنوب شرقی دامغان و جنوب جاده ی شوسه ی تهران – مشهد واقع شده است که حصار و برج های دیده بانی آن تا حدود زیادی پابرجا مانده است . (معتمدی، ۱۳۷۸،ص۴۵)
شکل شماره ۹ : دورنمایی از قلعه ی دولت آباد ، دامغان

۱-۱-۳-ابعاد سلامتی
توجه به تعریف سازمان جهانی بهداشت ازسلامتی،سلامتی یک مسئله چند بعدی است حتی امروزه علاوه بربعد جسمی،روانی و اجتماعی، جنبه معنوی راهم درنظر می‌گیرند.و باید توجه داشت که ابعاد مختلف سلامتی ویا بیماری بریکدیگر اثر کرده و تحت تأثیر یکدیگر قرار دارند. چنانچه مشکلات جسمی بر روان فرد مشکلات روانی بر جسم او و نیز مشکلات جسمی روانی هر دوی آنها بر جامعه و اختلالات موجود در جامعه بر هر دو بعد دیگر سلامتی اثر می‌گذارند، لذا اقدامات انجام شده برای ارتقای سلامتی باید به تمام جوانب سلامتی فردی (جسمی و روانی و معنوی) وسلامت کلی جامعه توجه داشته شود.با توجه به موضوع پژوهش تنها به تعاریف سلامت جسمی و سلامت روانی می پردازیم.

۱-۱-۴-ﺳﻼﻣﺖ رواﻧﻲ
حالت توازن بین شخص و دنیای اطراف او، سازگاری با خود و دیگران و همزیستی بین واقعیت های مربوط به فرد و محیط زیست را سلامت روانی می گویندوشامل کلیه صفاتی است که روان شناسان ملاک سالم بودن شخص از نظر روانی می دانند. یعنی عاری بودن از کشمکش داخلی، تطبیق کامل،خودآگاهی،خودشکوفاهی،تعادل عاطفی، تسلط برخود وتوان مقابله با تنش هاست(ﻣﺤﻤﺪی۱۳۷۹: ۳۵). نشانه های سلامت روانی عبارتنداز: مثبت اندیشی، هدف دار بودن، باور به داشتن زمینه ای متناسب با ارزشهای خودمانند: احساس خوب بودن،توانایی هماهنگ شدن و…(سجادی وصدرالسادات ۱۳۸۳: ۲۴۴). سلامت روانی همانند سلامت جسمانی چیزی فراتر از نبودن بیماری یا سایر مشکلات است و شامل: عواطف و احوال، احساسات و افکار ما، اطلاق آگاهی و پذیرش طیفی گسترده از احساسات در خود و دیگران و توانایی نشان دادن آنها، مستقل عمل کردن و توانایی کنار آمدن با مشکلات و موانع استرس زای روزانه است.
سلامت روانی عبارت از اینکه فرد چه احساسی به خود، دنیای اطراف، محل زندگی، اطرافیان و مخصوصاً با توجه به مسئولیتی که درمقابل دیگران دارد، چگونگی سازش وی با درآمد خود و شناخت موقعیت مکانی و زمانی خویشتن(لوینسون^[۱۰] و همکاران ۱۹۶۲).
۱-۱-۵- سلامت جسمی
معمول ترین بعد سلامتی، سلامت جسمی است که نسبت به ابعاد دیگر سلامتی ساده تر می‌توان آنرا ارزیابی کرد.سلامت جسمی درحقیقت ناشی ازعملکرد درست اعضای بدن است. از نظر بیولوژیکی عمل مناسب سلول‌ها و اعضای بدن و هماهنگی آنها با هم نشانه سلامت جسمی است. به عنوان نمونه بعضی از نشانه های سلامت جسمی عبارتست از : ظاهر خوب و طبیعی، وزن مناسب، اشتهای کافی، خواب راحت و منظم، اجابت مزاج منظم، جلب توجه نکردن اعضای بدن توسط خود فرد، اندام مناسب، حرکات بدنی هماهنگ، طبیعی بودن نبض و فشار خون و افزایش مناسب وزن در سنین رشد و وزن نسبتا ثابت در سنین بالاتر و…(سید نوزادی۱۳۸۴: ۴).براین اساس هدف از مطالعه حاضربررسی سلامت سالمندان شهرستان خرم آباد در دو بعد سلامت جسمی و روانی می باشد. می توان گفت با توجه به اینکه سلامت جسمی و روانی و سلامت اجتماعی و محیطی سالمندان در ارتقای کیفیت زندگی این دسته از افراد نقش مؤثری دارد و علاوه بر آن، متغیر های مذکور غالباً به عنوان شاخص های اصلی سنجش سطح کیفیت زندگی در نظر گرفته میشوند.
ارتقای سلامتی فرایندی است که طی آن مردم قادر می شوند بر سلامت خود کنترل داشته و آن را بهبود بخشند، بهبود کیفیت زندگی سالمندان از طریق پیشگیری از بیماری ها شامل پیشگیری و مراقبت از مشکلاتی است که با سالمند شدن افراد شیوع می یابند، مانند بیماریهای غیرواگیر و صدمات فیزیکی، پیشگیری هم به پیشگیری سطح اول ( مثلاً اجتناب از مصرف توتون )، هم به پیشگیری سطح دوم (غربالگری برای شناسایی زود هنگام بیماری های مزمن)و نیز به پیشگیری سطح سوم (مراقبت و درمان مناسب بیماریها)اشاره دارد. تمام اینها به کاهش خطر معلولیت کمک می نماید. خط مشی های پیشگیری ازبیماری ها(که ممکن است شامل بیماری های عفونی نیز باشد)در هر سنی باعث صرفه جویی اقتصادی میگردد(توکلی قوچانی و همکاران ۱۳۸۲: ۳۸).
تحقیق حاضردر صدد است تا ضمن بررسی سلامت جسمی و روانی سالمندان شهرستان خرم آباد، میزان تأثیر متغیر های اجتماعی جمعیتی و اقتصادی را بر سلامت این گروه از افراد را بررسی نماید. بر این اساس میتوان گفت تحقیق حاضر در حوزه جمعیت شناختی اجتماعی قرار گرفته است و به نظر می رسد که نیاز به مطالعه و بررسی از ابعاد مختلف دارد. امید است نتایج تحقیق بتواند راه گشای برخی مشکلات سالمندان باشد. لازم به ذکر است که جامعه آماری در بیشتر مطالعات انجام شده پیرامون سنجش سطح کیفیت زندگی در حوزه پزشکی و بهداشت، افراد مبتلا به بیماری های مختلف بوده اند. به عبارتی با در نظر گرفتن نوع بیماری، کیفیت زندگی بیماران با بهره گرفتن از یک پرسشنامه استاندارد مورد سنجش قرار میگیرد. در حالیکه جامعه آماری تحقیق حاضر را کلیه سالمندان بالای۶۰ سال ساکن شهرستان خرم آباد تشکیل می دهد.
توجه به مسئله سالمندی و نیازهای دوران سالمندی یک ضرورت اجتماعی می باشد. با در نظر گرفتن نیازهای خاص این دوران توجه به کیفیت زندگی وسلامتی درسالمندان امر مهمی است که عمدتاً مورد غفلت قرار میگیرد.با کاهش شدید باروری وبهبود وضعیت بهداشتی جامعه و افزایش امید زندگی و افزایش قابل توجه تعداد سالمندان، نه تنها طول عمر بلکه بایستی سلامت زندگی و سالم پیر شدن آنها ارتقا یابد. زندگی طولانی تر باید همراه با مشارکت و امنیت باشد. سالمندی پویا فرایند بهینه سازی فرصتها برای سلامت، مشارکت و امنیت به منظور بهبود کیفیت زندگی افراد رو به سالمندی است. سالمندی دوره ای از زندگی است که طی آن سالمندان در معرض تهدیدات بالقوه ای نظیر ابتلا به بیماری های مزمن، تنهایی، انزوا، عدم برخورداری از حمایت های اجتماعی و به دلیل ناتوانی های جسمی و ذهنی در موارد زیاد استقلال فردی خود را از دست می دهند. این عوامل می تواند منجر به کاهش کیفیت زندگی و سلامتی آنها شود. درمجموع با توجه به نتایج برخی مطالعات انجام شده در ایران(نجات و دیگران۱۳۸۵: ۱-۱۲). با توجه به ساختار جمعیتی ایران در حال حاضر و ادامه این روند در آینده، جامعه ایران نیازمند اتخاذ سیاستهای بنیادی جهت رفاه و بهبود وضعیت بهداشتی واقتصادی اجتماعی سالمندان است. براین اساس بررسی مسائل ومشکلات سالمندان و بررسی وضعیت موجود در آنان پژوهش هایی را در این زمینه می طلبد.
بدیهی است تحقیقات کاربردی از ابعاد مختلف می تواند مسائل ومشکلات سالمندان را مورد بررسی قرار داده و با ارائه راهکارهای عملی و کاربردی، راه گشای مشکلات و مسائل سالمندان از ابعاد مختلف باشند. با توجه به این مسئله که سلامت سالمندان ابعاد گوناگونی دارد که همه جنبه های زندگی از قبیل تأمین وارضای نیازهای اساسی و نیز جنبه های والاتر نظیر خود تحققی افراد، ارتقاء شخصی و… رادر برمیگیرد. ازاین روشناخت این ابعاد و عوامل اجتماعی، جمعیتی و اقتصادی مؤثر بر سلامت جسمی و روانی در سالمندان در این پژوهش میتواند برنامه ریزان را در جهت دادن به سیاستها و برنامه ریزیهای توسعه کمک کند.
۲-۱-اهمیت و ضرورت تحقیق
تعریف سالمندی از یک سو متناسب با سن بازنشستگی و از سوی دیگر در ارتباط با وضعیت عمومی سلامت جسمی و روانی مطرح می شود.سالمندی مرحله ای است که طی آن ظرفیت برای تقسیم سلولی و ظرفیت برای رشد و عملکرد درطول زمان ازدست میرود و درنهایت منجر به مرگ میشود. دراغلب جوامع از جمله کشور ایران مرز قراردادی ۶۰سال سن، یعنی زمانی که فرد از خدمت باز نشسته می شود، آغاز سالمندی را نشان می دهد و به همین دلیل افراد ۶۰ساله و بالاتر به عنوان سالمندان یک کشور شناخته میشوند .
به موازات پدیده انتقال جمعیتی از جمعیت جوان به جمعیت سالمند، قوانین، سیاستها و برنامه های بخش سلامت در این راستا باید خو د را منطبق سازد چرا که همراه با این تغییر جمعیتی، الگوی بیماری ها نیز تغییر می کند و از بیماری حاد به سمت بیماری مزمن می رود که در این رابطه با توجه به وضعیت اقتصادی و معیشتی سالمندان ضرورت درگیر شدن بخش های بیمه ای و حمایتی بیش از بیش حس میشود. بهبود وضعیت سلامت در ایران شتاب فزاینده ای داشته است بطوری که شاخص امید زندگی در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای درحال توسعه کمتر از ۱۰ سال است. به علت چنین ارتقایی در وضعیت سلامت جامعه ایران پیش بینی می گردد که مواجهه با چالش سالمندی در کشور ما حداقل یک دهه زودتر اتقاق میافتد. بنابراین انتظار می رود در بین دهه های ۲۰۳۰ تا ۲۰۴۰ با افزایش ناگهانی جمعیت سالمند مواجه شود(سند ملی برنامه راهبردی سالمندان کشور).
جمعیت سالمند در جهان رو به افزایش است و امروز ۳۱ کشورجهان هر یک بیش از دو میلیون سالمند بالای۶۰سال دارندکه روز به روز بر تعداد آنها افزوده میشود. در ایران نیز نسبت جمعیت سالمند با توجه به میزان تولد و افزایش طول عمر به سرعت در حال افزایش است(جرالدسی^[۱۱] ودیگران۱۳۸۱ : ۲۹ ). بر اساس سرشماری سال۱۳۸۵، ۳/۷ درصد جمعیت کشورو۷/۶ درصد ازجمعیت استان لرستان و۲/۶ از جمعیت شهرستان خرم آباد را سالمندان بالای ۶۰ سال تشکیل می دهند و طبق سرشماری ۱۳۹۰، ۲/۸ درصد جمعیت ایران نیز در سنین ۶۰ سالگی و بالاتر قرار دارد. و افزایش نسبت سالمندی درکشورما از سال ۱۴۲۰ به بعد خود نمایی خواهد کرد.در اکثر استانها سالمندان شهری بیش از سالمندان روستایی خواهند بود. نسبت جنسیتی و نسبت وابستگی همواره روندی نزولی و برعکس میانه سنی همواره روندی صعودی خواهندداشت.
افزایش جمعیت سالمند در جهان و ایران و از جمله استان لرستان و بخصوص شهرستان خرم آباد به خودی خود مهم نیست، بلکه تبعاتی که این افزایش بر ابعاد مختلف اجتماعی و اقتصادی از جمله بر منابع بهداشت و درمان خواهد گذاشت، دارای اهمیت بوده و نیازمند مطالعه جدی در زمینه تعیین عوامل اجتماعی، جمعیتی و اقتصادی مؤثر برسلامت سالمندان در دو بعد جسمی و روانی در شهرستان خرم آباد می باشد.
با ورود به مرحله سالمندی، هزینه های درمانی در بخش ها و اشکال مختلف روند تصاعدی خواهند داشت به طوری که با فرض ۵ برابر بودن هرینه های درمانی سالمندان ( براساس برآوردهای در دسترس سایر جوامع )، برای پاسخگویی به هزینه های سلامت لازم است سرانه هر نفر از منابع مالی بخش سلامت به بیش از ۵/۲ برابر افزایش یابد. این در شرایطی است که سایر عواملی مانند ارتقای تکنولوژی در ارائه خدمات، نوع بیماری ها و سطح انتظار استفاده کنندگان از خدمات و سایر عوامل هزینه ساز در نظر گرفته نشود.علل این افزایش هزینه ها درسالمندی در مقایسه با سایر سنین عبارتند از: مصرف متوالی و به دفعات بیشتر ازخدمات سلامت، طولانی تر شدن مدت استفاده از خدمات(مانند افزایش مدت اقامت و بستری دربیمارستانها واقامتگاههای سالمندی)،گرانی هزینه های دارویی، درمانی و توانبخشی در هر دوره از درمان در مقایسه با سایر گروه های سنی به جهت نوع بیماری و میزان پاسخ دهی به درمان ها است.در دهه گذشته، ایران با بار اقتصادی بیماری های واگیر و عفونی روبرو بوده و فعالیت های بخش سلامت به پیشگیری، درمان و بازتوانی عوارض ناشی از اینگونه بیماری ها معطوف بوده است. در دهه حاضر با بروز پدیده گذار اپیدمیولوژیک بار اقتصادی بیماری ها به سمت بیماری های غیر واگیر و مزمن و ارائه خدمات درمانی وتوانبخشی گرایش داشته است. اما موج سومی در راه است و به زودی بار اقتصادی بیماری ها برسالمندی جمعیت ایران و عوارض ناشی از آن متمرکز خواهد شد. پیش بینی وضعیت آینده از منظر منابع مورد نیاز، شرط لازم برنامه ریزی و مهار مشکلات ناشی از موج افزایش جمعیت سالمند است که سلامت کل جامعه را به خطر می اندازد.
بنابراین درقرن حاضر،یکی ازچالش ها و مسائل اساسی پیش روی بسیاری ازکشور های جهان، پدیده سالخودگی جمعیت و پیامد های ناشی از آن می باشد. اگرچه سالمندی جمعیت از مفاهیم و مباحث اصلی جمعیت شناسی می باشد، اما از نظر ماهیت و محتوا از مهمترین موضوعات اجتماعی بوده و دارای ابعاد و پیامدهای مختلفی درحوزه های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی وسیاسی است.نامگذاری سال ۱۹۹۹ به عنوان “سال سالمند"توسط سازمان ملل متحد و تأکید بر لزوم رعایت پنج اصل استقلال، مشارکت ،خود سازی، مراقبت و شأن سالمندان توسط دولتها، دلیلی بر این مدعا است که این پدیده مورد توجه جامعه جهانی قرار دارد.چالش های اجتماعی از مهمترین چالش هایی است که پیش روی سالمندان قرار دارد. اهمیت بررسی چالشهای اجتماعی مرتبط با سالمندان از آنجاست که عواملی چون ورود به دوره بازنشستگی، عدم اشتغال به کار وتنهایی، فقدان حمایت اجتماعی لازم، صنعتی شدن جوامع و انفکاک عاطفی روانی افراد خانواده باعث گردیده که آنان درمعرض خطر و تهدید قرار گیرند(مهاجرانی و دیگران ۱۳۹۰).
بنابراین رشد شتابان سالمندان کشور، مشکلات سلامت این قشر را در آینده ای نزدیک به چالش مهم نظام سلامت کشور تبدیل خواهد نمود و مطالعات مرگ و میر و سلامت نشان می دهد که سهم بیماری های مزمن در سنین سالخوردگی بطور قابل توجهی بالاتراز دیگر سنین است بنابراین با بالا رفتن امید زندگی در سنین سالمندی دوره سپری شده همراه با ناتوانی و نا خوشی در این سنین بیشتر می شود و به همین دلیل مشکلات، هزینه های اجتماعی، اقتصادی سلامت سالمندان و نیاز های آنان به خدمات بیمارستانی نسبت به دیگرگروه های سنی بمراتب بیشتر است. پس با توجه به ماهیت متفاوت بیماری های تهدید کننده سلامت سالمندان، اهمیت بررسی عوامل اجتماعی، جمعیتی و اقتصادی مؤثر بر سلامت جسمی و روانی سالمندان سلامت سالمندان بیشتر آشکار میشود.و از آنجایی که سالخوردگی فرایندی همگانی است و در کل زندگی ادامه دارد، آماده ساختن کل جمعیت برای دوران سالمندی باید جنبه تفکیک ناپذیری از سیاستهای توسعه اقتصادی، اجتماعی باشدوبامساعی زیادی در کلیه سطوح کشوری، محلی، خانوادگی توام گردد.
افزایش نسبی جمعیت سالمندان مشکلات فراوانی رادر عصر حاضر ایجاد کرده است و در بیشتر جوامع از جمله شهرستان خرم آباد مسائل جدیدی را در تمامی زمینه ها مطرح می کند و به برنامه ریزیهای مختلف در کلیه جنبه های اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی، پزشکی و روانی نیاز خواهد داشت. امروزه فرایندسالمندی وتحلیل مسائل مربوط به آن، امری اجتناب ناپذیراست.همچنین مسائل سالمندان از جنبه های مختلف میتواند برکیفیت زندگی آنان تأثیرگذار باشد. براین اساس ضروری است که یک بررسی در جهت تعیین عوامل اجتماعی، جمعیتی و اقتصادی مؤثر برسلامت سالمندان در دو بعد جسمی و روانی در شهرستان خرم آبادبعمل آید.
طی دو دهه گذشته بسیاری ازکشورهای پیشرفته به خصوص کشورهای دارای جمعیت سالخورده توجه ویژه ای به بحث های کیفیت زندگی سالمندان و ابعاد متنوع مرتبط با آن داشته اند. مفهوم کیفیت زندگی در تحقیقات اخیردر بسیاری از مطالعات پزشکی و بهداشتی مورد توجه قرار گرفته، اکثر محققان از جنبه پزشکی و سلامتی به این مسئله توجه ویژه ای داشته اند و مطالعات متعددی در این زمینه صورت گرفته است. زیرا با افزایش سن، میزان استفاده از خدمات بهداشتی و پزشکی بیشتر می شود. موضوع سلامتی و بهزیستی از بدو تولد و پیدایش بشر طی قرن های متمادی همواره مطرح بوده و هر جا سخن از آن به میان آمده عمدتاً بعد جسمانی آن مد نظر بوده است و ابعاد روانی ورضایت سالمندان از زندگی، کمتر در نظر گرفته شده است (حمدی و دیگران ۱۳۸۳ : ۶۰ ،۶۷).
بنابراین مهمترین عامل تعیین کننده کیفیت زندگی افراد سالمند، سلامتی است و سالم پیر شدن حق همه افراد بشراست و برای دستیابی به سالمندی” فعال وسالم ” باید به همه ابعاد بهداشت جسمی، روانی، اجتماعی، اقتصادی و معنوی زندگی توجه کرد و از آنجایی که بسیاری از بیماری ها و مشکلات دوران سالمندی، ناشی از ” شیوه زندگی ناسالم ” است، باید بنیان سلامت در این ابعاد را با بکار گیری شیوه صحیح و ارتقای کیفیت زندگی، از مراحل اولیه پی ریزی کرد و شیوه ” سالم پیر شدن ” را برگزید و به موازات آن با ایجاد زمینه مناسب برای مشارکت سالمندان در خانواده وجامعه و نیز فراهم کردن فضای مناسب حمایتی در همه جنبه های اجتماعی، اقتصادی، روانی و بهداشتی در نیل به سالمندی سالم و زندگی موفق گام برداشت و این براهمیت پدیده سالمندی و پیشگیری از مشکلات آن می افزاید.
به نظر میرسد بهبود شرایط زندگی، مراقبتهای بهداشتی درمانی و افزایش طول عمر و امید زندگی پدیده سالمندی را در جوامع به دنبال داشته است.پدیده افزایش جمعیت سالمندان یکی از مهمترین چالش های اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی قرن ۲۱ به شمار میرود. این چالش ها به موقعیت جمعیت شناختی کشورمان نیز بر می گردد. با توجه به ساختار کنونی جمعیت کشور انتظار میرود که در سالهای آتی نسبت جمعیت سالمند با شتابی بیش از گذشته افزایش یابد.آنچه اهداف این تحقیق بر آن تأکید دارد توسعه نظام های حمایت دولتی وحقوق بازنشستگی و مراقبتهای بهداشتی سالمندان شهری و روستایی، همچنین با توجه به بالا بودن سطح شهرنشینی سالمندان در آینده برنامه ریزی درستی برای ایجاد امکانات و تسهیلات رفاهی درشهر ویژه سالمندان داشته باشیم. همچنین انجام تحقیقات بیشتر در زمینه ویژگیهای سالمندان به صورت تمرکز براستانها بصورت موردی و نیز انجام تحقیقات کیفی در رابطه با عوامل اجتماعی،جمعیتی و اقتصادی مؤثر برسلامت جسمی و روانی سالمندان می تواند کمک شایانی در شناسایی نیازهای این قشربرنامه ریزیهای هدفمند و صحیح کند(سازمان ملل متحد۱۹۸۲ ). همچنین تغییرات ایجاد شده در دوران سالمندی کاهش ناتوانی های فیزیکی، تغییر پاسخ بدن به داروها، تجربه وقایع مهم زندگی چون بازنشستگی، انتقال به خانه سالمندی، کاهش در آمد، کم شدن موقعیت هایی جهت برقراری تماسهای اجتماعی که باعث ایجاد تنهایی در سالمندان شده و در نتیجه همه این عوامل می تواند زندگی سالمندان را تحت تأثیر قرار دهد( محققی، کمال و دیگران ۱۳۸۷: ۱-۱۲ ).
تغییرات ایجاد شده در دوران سالمندی گاهی منجر به نارسایی های شدید جسمی و روانی میگردد و به معلولیت می انجامد و قدرت مقابله و مواجهه با دشواری ها و رویدادهای معمول را سلب می کند. همچنین اکثریت سالخوردگان از نظر اقتصادی افرادی مصرف کننده و از نظر اجتماعی تنها و منزوی و از نظر سلامت در معرض خطر ابتلا به بیماری ها ی مزمن و معلولیت ها و ناتوانی های ناشی از آن هستند. تداوم افزایش تعداد سالمندان جامعه که دچار بیماری های مزمن هستند و برای انجام فعالیت وابسته به کمک هستند، نقش عمده ای در بحران فعلی مراقبت از سلامتی دارد و به طور قطع بر اولویت ها و روش اجرایی پزشکی در آینده نزدیک اثر خواهد گذاشت(تاجور ۱۳۸۱ :۶۳ ).
به طور کلی از آنجا که با افزایش سن،احتمال ابتلا به بیماری های مزمن در سالمندان افزایش می یابد ، توجه به عوامل حمایتی و سایر متغیرهای زمینه ای درجهت توانمندسازی سالمندان که منجربه سلامت و ارتقای سلامت و سالم پیر شدن در آنان می گردد، ضرورت و اهمیت می یابد. لذا انجام پژوهش در جهت شناسایی نیازهای اولویت دار در دو بعد جسمی و روانی می تواند نوع مداخلات ضروری و مهم را روشن سازد.

هدفهای تحقیق
هدف کلی :
بررسی عوامل اجتماعی، جمعیتی و اقتصادی مؤثر بر سلامت جسمی و روانی سالمندان در شهرستان خرم آباد در سال ۱۳۹۲
اهداف جزیی:
۱ـ سنجش سلامت روانی و جسمی سالمندان در شهرستان خرم آباد.
۲ـ بررسی عوامل اجتماعی، جمعیتی و اقتصادی مؤثر برسلامت روانی سالمندان در شهرستان خرم آباد.
۳ـبررسی عوامل اجتماعی،جمعیتی واقتصادی مؤثر برسلامت جسمی سالمندان در شهرستان خرم آباد.
فصل دوم
پیشینه تحقیق و زمینه های تحقیق
مقدمه:
اصل سازگاری افراد هر جامعه با مقتضیات همان اجتماع، اصلی است که می بایست به آن توجه خاص نمود، بی تردید این سازگاری نیز جز در پرتو سلامت افراد جامعه چه از لحاظ جسمانی و چه از بعد روانی امکان پذیر نخواهد بود. در این میان سلامت روان به دلیل تأثیر فراوان آن بر وضعیت جسمانی اهمیت بیشتری می یابد، لذا لزوم شناخت وضعیت موجود سلامت روانی و جسمی به منظور هر گونه برنامه ریزی جهت تأمین آن در جامعه ضروری به نظرمی آید. به منظور شناخت وضع موجود ارزیابی های روان شناختی و عملکرد جسمانی افراد قطعا کمک مؤثری خواهد نمود. ولی اصول روان شناختی و عملکرد جسمانی در این شناخت تنها مهم نیستند. بلکه قوانین جامعه شناختی نیز در ارتباط با بحث سلامت روان و سلامت جسمی بکارمی آیند. بحث سلامت روان شناختی و سلامت جسمانی در جامعه و افراد وابسته به مجموعه عواملی است که شناخت تک تک آن عوامل میسر نخواهد بود لیکن آشنایی با نظریات مختلف در ابتدای بررسی وضعیت سلامت جسمی و روانی قطعاً مفید خواهد بود. اهمیت دیگر این مسئله آن است که در این بحث هیچگاه به صورت یک بعدی و با پرداختن به یک جنبه عمل ننمایم.
۲-۱- پیشینه تحقیق
مطالعات جمعیت شناختی در مورد سالمندی درکشورهای درحال توسعه یک تلاش نسبتاً تازه ای است که تقریباً ازسال ۱۹۸۰ میلادی آغاز شده وتوسعه یافته است. جمعیت شناسان متعددی به بررسی ویژگی های اقتصادی، اجتماعی سالمندان درکشورهای درحال توسعه در۵۰ سال گذشته پرداخته اند. از جمله جمعیت شناسانی که به این موضوع پرداخته اند میتوان به تراس لوکو در سال ۱۹۸۶ وکینسلا و ساتین در سال ۱۹۹۴ اشاره کرد همچنین دلایلی که جمعیت شناسان راتشویق به بررسی مسئله سالمندی میکرد، پیش بینی کاهش باروری و مرگ و میر در کشورهای درحال توسعه و رسیدن به مرحله سالمندی از یک طرف و نیز نگرانی سیاستگزاران دولتی در آن کشور برای برنامه ریزی صحیح جهت آمادگی بامسئله سالخوردگی جمعیت و نیز تأکید سازمان ملل متحد در سال ۱۹۸۲در اجلاس وین بر مسئله سالمندی بود (کینسلا به نقل از مارتین و پرستون ۱۹۹۴).
مطالعاتی که درخارج ازکشوردرحوزه های مختلف پزشکی درزمینه بررسی کیفیت سالمندان انجام شده است و ذکر چند نکته در زمینه غالب تحقیقات انجام شده ضروری به نظر می رسد.
استراس و همکارانش عوامل مؤثربرسلامت را در گزارشهای بهداشت سالمندان در جامائیکا مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند و دریافتند که مسائل بهداشت و سلامتی با سن افزایش می یابد، اما زنان از مشکلات سلامتی بیشتر شکایت دارند که عمدتاً مربوط به رعایت بهداشت در سنین پایین تر می باشند. آنها همچنین دریافتند که تحصیلات با سلامت در ارتباط است و کسانی که تحصیلات پایین تری دارند از سلامت کمتری بر خورداند، ولی میزان در آمد تأثیری روی سلامت افراد ندارد ( استراس^[۱۲] و همکاران ۱۹۹۲).
تحقیقی با عنوان ” درآمد و سلامت، واقعیت رابطه چیست ؟” توسط ایکوب و اسمیت در مورد رابطه در آمد و سلامت صورت گرفته است در این تحقیق ارتباط درآمد با سلامتی، قبل و بعد از کنترل های اجتماع برای همه متغیرهای سلامتی آزمایش شده است. نتایج نشان می دهد که در آمد بالا در سلامتی بیشتر مؤثر است ولی این ارتباط مستقیم درآمد و وضع سلامت در سطوح بالاتر درآمد حالت معکوس پیدا می کند.همچنین در این تحقیق هیچ اثر متقابلی بین درآمد بالا و هر یک از متغیرهای اقتصادی، اجتماعی سن یا جنسیت یافت نشده است. و در واقع تأثیرات مستقل درآمد و دیگر متغیر های اقتصادی، اجتماعی نشان می دهد که در آمد واقعاً یک نشانه برای تأثیر دیگر متغیر ها نیست در این تحقیق درآمد بر سلامت در ترکیب کلی متغیر های اقتصادی اجتماعی اثبات شده است (ایکوب،اسمیت^[۱۳] ۱۹۹۹: ۶۹۳-۷۰۵ ).
تحقیقی با عنوان ” تفاوتهای جنسیتی درارتباط با کار و سلامت درمورد بیماری های قلبی” توسط گیلام در سال ۱۹۸۵انجام شده است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که فعالیتهای شغلی مورد آزمایش نقش کمی در بیماری های گرفتگی عروقی داشتند. ساعات کار طولانی مدت در کنار سیگار کشیدن و فعالیتهای فیزیکی بیش از اندازه پیامدهای زیانباری را به دنبال دارند. همچنین براساس یافته های این پژوهش فشارکاری و ساعات طولانی کار تا اندازه زیادی در مردان نسبت به زنان سازگاری بوجود آورده است. بنابراین فعالیت های شغلی خصوصاً ساعات کاری ممکن است به صورت غیر مستقیم بر سلامتی افراد تأثیر بگذارند و در مبتلا شدن فرد به بیماری های قلبی وعروقی دخالت داشته باشند(گیلام^[۱۴] ۱۹۸۵ : ۳۷۹-۳۹۴).
مطالعه ای توسط مهتاب علیزاده و همکاران بر روی ۳۰۲ نفر در سال ۱۳۸۸ از ایرانیان مقیم سیدنی در کشور استرالیا انجام گرفت نتایج حاکی است، سلامت جسمی سالمندان ایرانی متأثر از متغیرهای سن،جنس،تحصیلات،داشتن کارت بیمه خدمات پزشکی و تسلط به زبان انگلیسی بوده است. بیماریهای مزمن و فعالیتهای فیزیکی و اجتماعی نیز همچنین بر سطح سلامت جسمی سالمندان تاثیر گذار هستند.
مطالعه ای توسط کلدی و همکاران تحت عنوان مسائل ومشکلات جسمانی،اجتماعی و روانی سالمندان منطقه ۱۳تهران در سال ۱۳۸۲ انجام شده است ۵۲% جامعه تحت مطالعه مونث ، ۳/۳۲ درصد بیسواد و ۳ درصد مجرد هستند. /۲۵ درصد از آنان دارای مشکل انجام فعالیتهای روزانه دارند ۲۱ درصد از شرایط جاری زندگی نا رضایتی دارند و ۲۴درصد دارای نوعی بیماری روانی هستند.
امامی و اکمن^[۱۵] در سال ۱۹۹۸در یک مطالعه کیفی نشان دادند که ایرانیانی که به تازگی به سوئد مهاجرت کرده بودند از انزوای اجتماعی و تنهایی رنج می بردند و این امر به دلیل تفاوت قابل ملاحظه بین فرهنگ ایرانی و فرهنگ سوئدی و تسلط نداشتن به زبان سوئدی بوده است. سن و جنس به عنوان تعیین کننده های وضعیت سلامت جسمی در ایرانیان سالمند مورد مطالعه شناسایی شدند.یافته های این مطالعه توسط نتایج بررسی وزارت سلامت ورفاه استرالیا درسال ۲۰۰۲ که افزایش بروز محدودیت در فعالیت ها را بطور معنی دار با افزایش سن ۶۵ سالگی وبیشتر گزارش کرد، تأیید می کند.
کرنر، بین کارت وسورنرن نشان دادند زنان سالمند نسبت به مردان همسن خود سطح پایین تری از کیفیت زندگی را دارند.هم چنین آنها نشان دادند اختلاف جنسی در کیفیت زندگی همراه با بالا رفتن سن عمیق می شود .
بررسی دلیلو و دیگران(۱۹۹۸) نشان داد که در دهه هفتم زندگی با شروع اختلال در عملکرد سیستم گوارشی،روندتغذیه سالمندان دچار اختلال می شود و این موجبات کاهش کیفیت زندگی سالمندان را فراهم می کند.بررسی شرلی بیانگر این واقعیت است که سالمندان دچار اختلالات متعدد حسی از جمله بینایی، شنوایی وحس های دیگر می شوند که نتیجه آن محدود شدن موقعیت های اجتماعی و افزایش تدریجی و وابستگی به دیگران و در نهایت کاهش کیفیت زندگی است( پور دهکردی و دیگران ۱۳۸۶ ).
تعداد سالمندان مبتلا به افزایش فشارخون درسالهای اخیربه دلیل مختلف افزایش قابل توجهی داشته که با تشخیص به هنگام و هدف گذاری در درمان وکنترل صحیح این عارضه در جمعیت سالمند میتوان بر روی کیفیت زندگی آنها تأثیر بسزایی گذاشت. مطالعات دانشگاه نیویورک، عوارض فشارخون را بعنوان یک عامل خطر در ایجاد سکته مغزی و بیماری های قلبی درسالمندان بیان نموده و اثرات آن را بر کیفیت زندگی سالمندان مورد بررسی قرار داده است ( آهنگری و دیگران ۱۳۸۷ ).

(۳‑۲۲)

در [۹] بوسیله­ی این رابطه و کنترل α توسط یک کنترلر PI ، از مدل متوسط برای تولید ولتاژ مرجع و در نهایت کنترل حلقه بسته­ی ولتاژ باس STATCOM استفاده شده است. همانطور که از شکل (۳-۱۹) پیداست، از مدل متوسط در حلقه­ی کنترلی و برای تولید سیگنال­های ولتاژ مرجع سه فاز استفاده شده است.

شکل ۳-۱۹- کنترل STATCOM با مدولاسیون SPWM و استفاده از مدل متوسط
۳-۵- مدولاتور SVM برای مدل متوسط STATCOM
در بخش (۳-۵-۱) به مدلسازی STATCOM به روش متوسط اشاره شد. با اعمال اپراتور متوسط­گیری به معادلات حالت STATCOM که ناپیوسته­اند و با انجام پاره­ای عملیات جبری و ساده­سازی، به معادلات حالت متوسط پیوسته منجر می­گردد. ورودی مدل متوسط، ولتاژهای فاز سیستم قدرت و توابع سیکل وظیفه می­باشند. همانطور که گفته شد توابع سیکل وظیفه، تابع شیوه­ مدولاسیون بوده و باید بنحوی محاسبه شوند که تطبیق مناسبی بین رفتار مدل متوسط و سیستم واقعی ایجاد گردد. در ]۸[، توابع سیکل وظیفه براساس مدولاسیون SPWM برای مدل متوسط استخراج شده ­اند. در این پایان نامه توابع سیکل وظیفه براساس مدولاسیون SVM بدست آورده می­ شود. در اینصورت مدل متوسطی در دست است که می ­تواند رفتار STATCOM با مدولاتور SVM را بخوبی شبیه­سازی کند. بدین منظور باید رابطه­ای ریاضی بین مدولاسیون SVM و توابع سیکل وظیفه در مدل متوسط برقرار کنیم تا با بهره گرفتن از این رابطه بتوانیم رفتار مدولاتور SVM را در کاربردهای مدل متوسط، شبیه­سازی کنیم. استخراج این رابطه با توجه به تعریف تابع سیکل وظیفه و با در نظر گرفتن الگوریتمی که در روش مدولاسیون SVM مطرح است، صورت می­گیرد که در بخش بعدی به توضیح آن می­پردازیم.
۳-۵-۱- توابع سیکل وظیفه مدل متوسط براساس مدولاسیون SVM
با توجه به بخش (۳-۵-۱)، اگر بخواهیم با بهره گرفتن از مدولاسیون SVM، ولتاژ مرجع را در خروجی یک اینورتر منبع ولتاژی سه ساق ایجاد کنیم، آنگاه طبق روابط (۳-۱۰) و (۳-۱۲) خواهیم داشت :
(۳-۲۳)
(۳-۲۴)
با توجه به شکل(۳-۲۰)، روابط (۳-۲۳) و (۳-۲۴) بدین معناست که برای داشتن در خروجی طی مدت پریود سوئیچینگ () باید ثانیه ، ثانیه و ثانیه را در خروجی ایجاد کنیم.
شکل ۳-۲۰- بردار ولتاژ مرجع بین بردارهای حالت سوئیچینگ
با توجه به بخش (۳-۲-۱)، در VSI سه ساق، دو بردار حالت سوئیچینگ صفر () داریم که در انتخاب هر یک از این دو بردار برای بکارگیری در پریود سوئیچینگ و همچنین زمان اعمال آنها در پریود سوئیچینگ، آزادی عمل داریم. این آزادی عمل در مورد توالی اعمال بردارهای حالت و نیز مطرح است. بعبارت دیگر باید مشخص شود که کدامیک از بردارهای صفر در مدت ثانیه استفاده شود و هر کدام از بردارهای حالت صفر، و در کجای پریود سوئیچینگ پیاده­سازی شوند. با توجه به بحث در مورد طرح­های مدولاسیون SVM که در بخش (۳-۲-۲) مطرح گردید، در اینجا از طرح مدولاسیون توالی راستگرد (SVM1) استفاده می­کنیم. در این طرح مدولاسیون از هر دو بردار صفر بطور مساوی در مدت ، در ابتدا و انتهای پریود سوئیچینگ استفاده می­ شود.
با توجه به رابطه­ (۳-۳) در مورد VSI سه ساق داریم :
(۳-۲۵)
اگر رابطه­ (۳-۲۵) را بوسیله­ی تبدیل پارک به فضای dq ببریم، خواهیم داشت :
(۳-۲۶)
بنابر رابطه­ (۳-۲۶)، بردارهای حالت سوئیچینگ و را می­توان بصورت زیر نوشت :
(۳-۲۷)
(۳-۲۸)
با توجه به اینکه است و با ترکیب روابط (۳-۲۳)،(۳-۲۸)و(۳-۲۷)، می­توان نوشت :
(۳-۲۹)
از طرف دیگر تعریف تابع سیکل وظیفه برای فازهای a ، b و c مبدل منبع ولتاژ عبارت است از :
(۳-۳۰)
با جایگذاری رابطه­ (۳-۲۹) در (۳-۳۰) داریم :
(۳-۳۱)
اگر شاخص مدولاسیون را بصورت تعریف کنیم و قسمت­ های حقیقی و موهومی رابطه­ (۳-۳۱) را مساوی همدیگر قرار دهیم، بدست خواهیم آورد :
(۳-۳۲)
(۳-۳۳)
با انجام عملیات جبری روی روابط (۳-۳۲) و (۳-۳۳) خواهیم داشت :
(۳-۳۴)
(۳-۳۵)
از طرف دیگر معادلات مدل متوسط با توجه به رابطه­ (۳-۲۱) عبارتند از :
(۳-۳۶)
با توجه به معادلات مدل متوسط (۳-۳۶) و روابط (۳-۳۲) تا (۳-۳۵) می­توان گفت، اکنون مدل متوسطی در دست است که می ­تواند رفتار سیستم واقعی STATCOM با مدولاتور SVM را بخوبی شبیه­سازی کند.
ورودی سیستم واقعیSTATCOM با مدولاتور SVM، علاوه بر ولتاژهای سیستم قدرت، دامنه ولتاژ مرجع ()و زاویه ولتاژ مرجع () می­باشد که با توجه به روابط (۳-۳۲) تا (۳-۳۶)، ورودی مدل متوسط نیز می­باشند. معمولا برای عملکرد هارمونیکی بهتر در کارکرد STATCOM، شاخص مدولاسیون () را عددی ثابت می­گیرند و عملیات کنترل را با تغییر زاویه­ی ولتاژ مرجع انجام می­ دهند. زاویه ولتاژ مرجع است که در آن فرکانس زاویه­ای سیستم قدرت، زاویه ولتاژ فاز سیستم قدرت نسبت به مرجع زاویه و زاویه بین ولتاژ خروجی اینورتر STATCOM و ولتاژهای سیستم قدرت می­باشند. در سیستم قدرت سه­فاز متعادل از زاویه­ی می­توان بعنوان یک عامل کنترلی استفاده کرد. در بخش (۲-۲-۲-۱) دیدیم که مقادیر منفی α یعنی STATCOM در مد کاپاسیتیو کار می­ کند و مقادیر مثبت α به معنای عملکرد اندوکتیو STATCOM می­باشد و مقادیر متغیرهای حالت سیستم(، و ) نیز تابع تغییرات زاویه­ی α می­باشند.
فصل چهارم
نتایج شبیه سازی مدولاتور SVM
برای مدل متوسط STATCOM
۴-۱- مقایسه مدل متوسط با مدولاتور SVM با سیستم واقعی ( نتایج شبیه سازی)
در این قسمت با بهره گرفتن از شبیه­سازی در محیط نرم­افزار MATLAB، به بررسی صحت و دقت مدل متوسط STATCOM با مدولاتور SVM که در فصل گذشته پیشنهاد گردید، پرداخته می­ شود. برای انجام شبیه­سازی از سیستم نشان داده شده در شکل (۴-۱) که یک STATCOM متصل به سیستم قدرت است و توان راکتیو یک بار محلی را تغذیه می­ کند، استفاده می­کنیم. مقادیر پارامترهای سیستم در جدول (۴-۱) آمده­اند.
شکل ۴-۱- STATCOM متصل به سیستم قدرت با حضور بار محلی

پیشینه تحقیق درزمینه به‌کارگیری منطق فازی در ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان غنی هست و عمده پژوهش‌های انجام‌گرفته درزمینه به‌کارگیری تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند معیاره و تصمیم‌گیری چندهدفه در بستر فازی می‌باشند، که مهم‌ترین این تکنیک‌ها می‌توان به مواردی همچون تحلیل سلسله مراتبی فازی، تکنیک تاپسیس فازی و تکنیک برنامه‌ریزی فازی آرمانی اشاره کرد.
از عمده‌ترین این پژوهش­ها که در این تحقیق مورداستفاده قرار گرفته‌اند می‌توان موارد زیر را ذکر کرد.
۲-۳-۱ قدسی­پور و ابراین با طراحی یک مدل برنامه‌ریزی چندهدفه خطی فازی به ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان پرداخته‌اند.آن‌ ها با در نظر گرفتن اهدافی همچون کمینه کردن قیمت.،زمان تاخیر، و بیشینه‌سازی کیفیت و خدمات پس از تحویل و در نظر گرفتن محدودیت‌هایی همچون مقدار تقاضا و ظرفیت هر تامین کننده، مقدار خرید از هر تامین کننده را به دست آورده‌اند.[۱۶]

۲-۳-۲ فلیکس^[۲۹] و کومار^[۳۰] با طراحی یک ساختار سلسله مراتبی فازی، به ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان در محیط بین‌المللی پرداختند. آن‌ ها با افزودن عواملی همچون ریسک ارز، ریسک سیاسی، تعرفه‌های گمرکی و … به همراه فاکتورهایی همچون قیمت، کیفیت، خدمات و روابط، به ارزیابی تامین کنندگان خارجی سازمان پرداخته‌اند. روش فازی مورداستفاده در این تحقیق، روش تحلیل توسعه‌ای چانگ هست[۱۷].
۲-۳-۳- وی جون^[۳۱] و زیمینگ^[۳۲] نیز با طراحی یک مدل دومرحله‌ای، به ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان با در نظر گرفتن نرخ تخفیف پرداخته‌اند. در این روش ابتدا با بهره گرفتن از روش تحلیل سلسله مراتبی، مطلوبیت نهایی هر تامین کننده به دست می‌آید. سپس در مرحله بعد، با بهره گرفتن از یک مدل برنامه‌ریزی خطی فازی، سبد خرید بهینه شرکت به دست می‌آید. چن و دیگران نیز با طراحی یک مدل تصمیم‌گیری چند معیاره فازی و با بهره گرفتن از روش تاپسیس فازی، به ارزیابی و رتبه‌بندی تامین کنندگان پرداخته‌اند. عمید و دیگران با بهره گرفتن از روش برنامه‌ریزی خطی چندهدفه، یک مدل فازی برای انتخاب تامین کنندگان ارائه دادند.[۱۸]
۲-۳-۴-چن^[۳۳] و چینگ^[۳۴] در سال ۲۰۰۶ نیز با طراحی یک مدل تصمیم‌گیری چند معیاره فازی با بهره گرفتن از تکنیک تاپسیس فازی به ارزیابی و رتبه‌بندی تامین کنندگان پرداخته‌اند[۱۹].

۲-۳-۱- منطق فازی^[۳۵]:

پیچیدگی تحلیل رفتارهای اجتماعی، طبیعی و انسانی همواره ریشه در طبیعت ناسازگار مفاهیمی چون ذهنی و عینی، دقت و عدم دقت، سادگی و پیچیدگی، اطمینان و عدم اطمینان دارد. تلاش برای تحلیل پیچیدگی، عدم اطمینان، عدم دقت و ذهنی بودن سیستم‌های اجتماعی همواره منجر به راه‌ حل ‌های رضایت‌بخش شده است.اگرچه در شرایط عدم اطمینان و تصادفی بودن، مدل‌های ریاضی و تصادفی با موقعیت در شبیه‌سازی رفتارهای انسانی و اجتماعی به کار گرفته می‌روند، اما این مدل‌ها قادر به تشریح واقعیت به‌طور کامل نیستند.
در مواجهه با ناهنجاری‌ها و پیچیدگی سیستم‌های انسانی و اجتماعی،سیستم‌های جاری بسیار غیر منعطف و ساده رفتار می‌کنند دانش ریاضیات معمولی قادر به تشریح رفتار انسانی نمی‌باشد.به‌عبارت‌دیگر یک مدل مناسب اجرایی مبتنی بر دانش ریاضیات جاری برای تشریح تبدیل و کنترل سیستم‌های انسانی و اجتماعی وجود ندارد.
در حقیقت مواجهه با سیستم‌های انسانی، مدل‌های ریاضی با شرایطی روبرو می‌روند که دقیق نمی‌باشند. به‌عبارت‌دیگر، این موقعیت‌ها فازی می‌باشند. بسیاری از واژه‌ها نظیر توسعه، مطلوبیت، بهینه‌سازی و امثال آن‌ ها ماهیت فازی دارند. این مفاهیم که معمول نادقیق و غیرقطعی می‌باشند، نقش مهمی در رفتارهای انسانی دارا می‌باشند.
در حال حاضر دانشمندان علوم طبیعی و اجتماعی بر این باورند که سیستم‌های اجتماعی می‌توانند به‌وسیله ریاضیات جدیدی به‌طور موثر تشریح شوند.
به‌عبارت‌دیگر، یک دانش ریاضیات جدید می‌تواند عدم دقت و ابهام را با یک روش منطقی موردتوجه قرار دهد. به همین خاطر دانش ریاضیات جدید، یعنی ریاضیات فازی به‌طور فزاینده ای موردتوجه قرارگرفته است. ]۲۰[
منطق فازی عبارت است از استدلال با مجموعه‌های فازی، مجموعه‌ای فازی توسط ماکس بلک و لطفی زاده ارائه گردید.ابتدا در سال ۱۹۳۷ ماکس بلک مقاله‌ای راجع به آنالیز منطق به نام ابهام را در مجله علم منتشر کرد. سپس در سال ۱۹۶۵ لطفی زاده مقاله‌ای تحت عنوان مجموعه‌های فازی منتشر ساخت در این مقاله او از منطق چند مقداری لولایه ویچ برای مجموعه‌ها استفاده کرد.
او نام فازی را برای این مجموعه در نظر گرفت، منطق فازی را از منطق دودویی دور سازد. او لغت فازی را انتخاب کرد تا همچون خاری در چشم علم مدرن فرورود. منطق فازی یک منطق چند ارزشی است. در این منطق به‌جای درست یا نادرست، سیاه یا سفید،صفر یا یک، سایه‌های نامحدودی از خاکستری بین سیاه‌وسفید وجود دارد.تمایز عمده منطق فازی با منطق چند ارزشی آن است که در منطق فازی حقیقت و یا حتی ذات مطالب هم می‌تواند نادقیق باشد.در منطق فازی مجاز به بیان جملاتی از قبیل “کاملا درست است” یا هستیم و حتی می‌توان از احتمال نادقیق مثل “تقریبا غیرممکن"، “به میزان"، “به‌ندرت” نیز استفاده کرد.بدین ترتیب منطق فازی نظام کاملا منعطفی را در اختیار زبان طبیعی قرار می‌دهد.
منطق فازی نظریه گسترده‌ای است که نظریه مجموعه‌های فازی، منطق فازی و غیره را در برمی‌گیرد.نظریه مجموعه‌های فازی توسط نظریه مجموعه‌های معمولی است.
منطق فازی نیز توسعه منطق دودویی است فازی بودن همان‌طور که در منطق فازی به کار می‌رود به انواع مختلف ابهام و عدم اطمینان بخصوص به ابهامات مربوط به زبان بیانی و طرز تفکر بشر اشاره دارد و با عدم اطمینان که توسط نظریه احتمال بیان می‌شود متفاوت است.
از سوی دیگر معیار سنجش کلماتی همچون زیبا یا جوان به دیدگاه شخصی فردی بستگی دارد که آن‌ ها را داوری می‌کند و لذا ما نمی‌توانیم با انجام آزمون‌های بی‌پایان یک قاعده اکید برای قضاوت آن‌ ها وضع کنیم. منطق فازی می‌تواند ریاضی‌وار با این ابهامات برخورد کند[۲۱].

۲-۳-۲- مقدمه‌ای بر فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی

فرایند تحلیل سلسله مراتبی، یکی از معروف­ترین فنون تصمیم‌گیری چند شاخصه است که توسط ساعتی معرفی‌شده است. این روش هنگامی‌که عمل تصمیم‌گیری با چند گزینه و شاخص تصمیم‌گیری روبرو است، می‌تواند مفید باشد. اگرچه افراد خبره از شایستگی‌ها و توانایی‌های ذهنی خود برای انجام مقایسات استفاده می‌نمایند، اما باید به این نکته توجه داشت که فرایند تحلیل سلسله مراتبی سنتی، امکان انعکاس سبک تفکر انسانی را به‌طور کامل ندارد. به عبارت بهتر، استفاده از مجموعه‌های فازی، سازگاری بیشتری با توضیحات زبانی و بعضاً مبهم انسانی دارد و بنابراین بهتر است که با بهره گرفتن از مجموعه‌های فازی (به‌کارگیری اعداد فازی) به‌پیش بینی بلندمدت و تصمیم‌گیری در دنیای واقعی پرداخت. در سال ۱۹۸۳ دو محقق هلندی به نام‌های لار هورن و پدریک روشی را برای فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی پیشنهاد نمودند که بر اساس روش حداقل مجذورات لگاریتمی بنانهاده شده بود. پیچیدگی مراحل این روش باعث شده این روش چندان مورداستفاده قرار نگیرد. در سال ۱۹۹۶ روش دیگری تحت عنوان روش تحلیل توسعه‌ای توسط چانگ ارائه گردید. اعداد مورداستفاده در این روش، اعداد مثلثی فازی هستند. مقیاس‌های فازی مورداستفاده درروش فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی در جدول (۳-۱) نشان داده‌شده‌اند.
یکی دیگر از روش‌های مشهور که به‌طور گسترده‌ای برای حل مسائل تصمیم‌گیری چند معیاره استفاده می‌شود، تاپسیس فازی است که برای اولین بار توسط چن و هونگ در سال ۱۹۹۲ ابداع شد[۲۲]. در این مدل وزن‌ها و ماتریس تصمیم‌گیری به‌صورت اعداد فازی تعریف می‌روند و همانند تاپسیس کلاسیک بر اساس فاصله از ایده آل مثبت و منفی رتبه‌بندی می‌کند. در تحقیقات بسیاری چون کاراکا^[۳۶] و ارتو^[۳۷] در سال ۲۰۰۷ و آسکونیس^[۳۸] و کلمنسیس^[۳۹] در سال ۲۰۱۰ از این روش بهره گرفته‌شده است.
در تحقیقات مختلف، روش ادغامی AHP و TOPSIS به این صورت است که ابتدا وزن معیارها و زیر معیارها به کمک روش AHP محاسبه می‌شود و از این وزن‌ها درروش تاپسیس به‌منظور رتبه‌بندی گزینه‌ها بهره‌گیری می‌شود در تحقیقاتی چون از این روش استفاده نموده‌اند[۲۳-۲۷]. اکثر مدل‌های تاپسیس فازی، ساختار سلسله مراتبی موجود در مسائل چند معیاره (مزیت اصلی AHP) را در نظر نمی‌گیرند.
پس از جمع‌ آوری معیارهای اصلی و فرعی و تشکیل ساختار سلسله مراتبی از معیارها، از روش تاپسیس توسعه‌یافته شده که در کتاب کهرمان [۲۸] ومقاله ونگ [۲۹]، تاپسیس سلسله مراتبی در محیط فازی نامیده شده‌اند، برای رتبه‌بندی گزینه‌ها استفاده می‌شود.

فصل سوم:روش پژوهش

فصل سوم:
روش پژوهش

۳-۱- نوع و ویژگی‌های تحقیق

این پژوهش از نوع مطالعات کاربردی است و به‌منظور استفاده از روش‌های انتخاب تامین کنندگان و تصمیم‌گیری چند معیاره برای انتخاب سبد کالا در شرکت‌های توزیع و پخش انجام‌شده است.
مطالعات انجام‌گرفته در این پژوهش بر روی نمونه‌های واقعی بوده و کاربرد در متن پایان‌نامه به‌وضوح مشخص گردیده است.

۳-۲- جامعه – نمونه – روش نمونه‌گیری

جامعه این پژوهش تمامی خبرگان و فعالان در صنعت توزیع و پخش می‌باشند و به‌عنوان نمونه برخی از آنان که در بالاترین سطح‌های مدیریتی شرکت‌های پخش فعالیت چندین ساله داشته‌اند مورد مصاحبه قرار گرفته‌اند.
روش نمونه‌گیری بصورت انتخابی میباشد، در واقع در این پژوهش هدف ما نظرسنجی از خبرگان صنعت میباشد وسعی شده افراد انتخاب شده جز بهترین های صنعت توزیع و پخش باشند.

۳-۴- روایی و پایایی

از آنجا که مخاطبان این پژوهش همگی از خبرگان و متخصصان صنعت توزیع و پخش میباشند و روش های انجام پژوهش برگرفته از منبع معتبر میباشد،لذا با توجه به نظر خبرگان این پژوهش از پایایی و روایی برخوردار است.

۳-۴- روش تحلیل سلسله مراتبی فازی

۳-۴-۱- مقدمه

هرچند هدف از به‌کارگیری روش تحلیل سلسله مراتبی به دست آوردن نظر کارشناسان و متخصصین است، بااین‌وجود روش تحلیل سلسله مراتبی معمولی به‌درستی نحوه‌ی تفکر انسانی را منعکس نمی‌کند، زیرا در مقایسه‌های زوجی این روش از اعداد دقیق استفاده می‌شود. از دیگر مواردی که اغلب روش تحلیل سلسله مراتبی به خاطر آن‌ ها مورد نکوهش قرار می‌گیرد عبارت‌اند از : وجود مقیاس نامتوازن در قضاوت‌ها، عدم قطعیت و نادقیق بودن مقایسه‌های زوجی.
تصمیم‌گیرندگان اغلب به علت طبیعت فازی مقایسه‌های زوجی قادر نیستند به‌صراحت نظرشان را در مورد برتری‌ها اعلام کنند . به همین دلیل در قضاوت‌هایشان ارائه یک بازه را به‌جای یک عدد ثابت ترجیح می‌دهند. برای غلبه بر این مشکلات روش تحلیل مراتبی فازی ارائه‌شده است.
درروش تحلیل سلسله مراتبی فازی، پس از تهیه نمودار سلسله مراتبی از تصمیم‌گیرنده (و یا تصمیم‌گیرندگان) خواسته می‌شود تا عناصر هر سطح را نسبت به هم مقایسه کنند و اهمیت نسبی عناصر را با بهره گرفتن از اعداد فازی بیان کنند. به‌طور مثال در جدول (۳-۱) نمونه‌ای از اعداد فازی مثلثی تعریف‌شده و توابع عضویت آن‌ ها درج‌شده است. در شکل (۳-۱) نیز تابع عضویت فازی برای متغیرهای زبانی نشان داده‌شده است
جدول(۳-۱): نمونه‌ای از اعداد فازی تعریف‌شده درروش تحلیل سلسله مراتبی فازی

فرمول شماره ۲ - ارزش افزوده اقتصادی ۲ ( ۲-۲ )
از نظری دیگر ارزش افزوده اقتصادی معیاری است که هزینه فرصت همه منابع به کار گرفته شده در شرکت را مدنظر قرار می دهد و EVA مثبت نشان دهنده تخصیص بهینه منابع ، ایجاد ارزش در شرکت و افزایش ثروت سهامداران است و از طرفی EVA منفی بیانگر اتلاف منابع و تخصیص غیر بهینه و ناکارآمد منابع شرکت و به تبع آن کاهش ثروت سهامداران می شود ( مجله بورس ، ۲۷/۳/۱۳۸۶ )^۱.
به طور کلی تئوری EVA بر مبنای دو اصل موکد زیر ، بنا نهاده شده است :

1. 1. شرکت به طور واقعی سودآور نیست ، مگر اینکه درآمدهایش بیش از هزینه فرصت از دست رفته آن شرکت باشد .

1. 1. 1. ثروت برای سهامداران زمانی ایجاد می شود که مدیران شرکت ، تصمیمات سرمایه گذاری را طوری اتخاذ کنند که خالص ارزش فعلی (NPV) آنها مثبت باشد .

   

( روزنامه دنیای اقتصاد ، ۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۵ )
در این تحقیق از مدل زیر( استیوارت ) برای محاسبه ارزش افزوده اقتصادی EVA استفاده می شود .
EVA=( r – c ) * capital
Nopat = سودحسابداری + ( هزینه بهره – صرفه جویی مالیاتی ) + افزایشهای معادل سرمایه
افزایشهای معادل سرمایه = تعدیل ذخیره کاهش ارزش سرمایه گذاریها + تعدیل کاهش موجودی کالا + تعدیل ذخیره مطالبات مشکوک الوصول+ هزینه مزایای پایان خدمت + هزینه معوق + تعدیل ذخیره مالیات
Capital = حقوق صاحبان سهام + بدهی بهره دار + مجموع معادلهای سرمایه
مجموع معادلهای سرمایه = ذخیره کاهش ارزش سرمایه گذاری + ذخیره موجودی کالا + ذخیره مطالبات مشکوک الوصول+ ذخیره مزایای پایان خدمت + ذخیره هزینه معوق + ذخیره مالیات
r = Nopat / Capital نرخ بازده سرمایه

Wd = بدهی بهره دار / جمع منابع
We = ارزش بازار سهام عادی جدید / جمع منابع
Ws = سهام عادی و سود انباشته / جمع منابع
جمع منابع = بدهی بهره دار + ارزش بازار سهام عادی جدید + سهام عادی و سود انباشته
Kd = کل هزینه های مالی / کل بدهی های بهره دار
(از طریق مدل گوردون )
D◦ = سود نقدی تقسیم شده
p◦ = قیمت هر سهم
f = هزینه انتشار سهام
g = نرخ رشد سود نقدی 
EVA با توجه به نظر ( ویزن رایدر ۱۹۹۷ ) از رابطه زیر محاسبه می شود ( فرمول ۳-۲).
سود عملیاتی پس از کسر مالیات = فروش – هزینه های عملیاتی – مالیات
ارزش افزوده اقتصادی = هزینه سرمایه – سود عملیاتی پس از کسر مالیات
از دیدگاه مالی، EVA، براساس چگونگی ارتباطش با ارزش افزوده بازار ( MVA) تعریف می‌شود. در این روش، MVA (یا NPV) برابر با ارزش فعلی EVA‌های آتی مورد انتظار شرکت است. از طرفی، MVA عبارت است از تفاوت بین ارزش شرکت و ارزش دفتری اقتصادی سرمایه به‌کار گرفته شده در شرکت. مطالب فوق در قالب فرمول‌های ریاضی زیر قابل بیان است (فرمول ۴ - ۲).
در حالی که ارزش افزوده بازار، اثرهای ناشی از اقدام‌های مدیریت از زمان تاسیس شرکت را مورد ارزیابی قرار می‌دهد، در محاسبه ارزش افزوده اقتصادی، بر اثر بخشی مدیریت در یک سال مشخص تاکید می‌شود.
MVA نشان‌دهنده این موضوع است که چگونه یک شرکت به‌طور موفقیت‌آمیزی سرمایه‌اش را به‌کار گرفته و فرصت‌های سودآور آتی آینده را پیش‌بینی کرده است. هدف اولیه و اساسی هر واحد انتفاعی باید حداکثر کردن MVA باشد. EVA ایجاد کننده MVA است. زیرا ارزش فعلی EVAهای آتی است که مبنای ارزیابی و ارزشگذاری شرکت در بازار است. بنابراین اگرچه EVA یک معیار داخلی برای اندازه‌گیری عملکرد است ولی همین معیار داخلی منجر به ایجاد یک معیار خارجی می‌شود که ارزش شرکت را در بازار تعیین می‌کند. اگر EVAهای آتی مثبت باشد، سهام شرکت در بازار به صرف فروخته می‌شود ولی اگر EVAهای آتی منفی باشد سهام شرکت در بازار به کمتر از ارزش دفتری (به‌کسر) فروخته خواهد شد. چنین شرکت‌هایی در بازار سهام از اقبال چندانی برخوردار نخواهند بود. MVA نشان‌دهنده ارزیابی جامعه سرمایه‌گذار از فعالیت شرکت است و متاثر از عملکرد یک سال شرکت نیست، حتی متاثر از عملکرد سال‌های آتی شرکت است.EVA و MVA معیارهای داخلی و خارجی اندازه‌گیری عملکرد و تعیین ارزش شرکت هستند(فرمول ۵-۲ )

در حقیقت با تغییر در ارزش‌افزوده اقتصادی EVA، ارزش افزوده بازار MVA نیز تغییر می‌کند اگر تغییر در EVA مثبت باشد، ارزیابی بازار نیز مثبت خواهد بود ولی اگر این تغییر منفی باشد، قطعا ارزیابی بازار مثبت نخواهد بود ( دنیای اقتصاد ، کرامتی ، ۱۳۸۶ )^۱.
به طور کلی ویژگی MVA بدین صورت است که :
۱- MVA نشان دهنده این موضوع است که چگونه یک شرکت به طورموفقیت آمیزی
سرمایه اش را به کار برده و فرصت های سود آورآتی را پیش بینی کرده است
۲- هدف اولیه و اساسی هر واحد انتفاعی باید حداکثر کردن MVAباشد.
۳- EVAایجاد کننده MVAاست ،زیرا ارزش فعلی EVAهای آتی است که مبنای ارزیابی و ارزشگذاری شرکت در بازار است
ارزش افزوده اقتصادی از طرق زیر قابل افزایش است :

1. 1. افزایش کارایی عملیاتی افزایش بازده سرمایه

1. 1. بکارگیری منابع جدید در واحد تجاری که با اطمینان بازده آن بیشتر از میانگین موزون هزینه سرمایه شرکت باشد .

1. 1. سوق دادن منابع از پروژه هایی که بازده کافی ندارند به استفاده موثرتر از منابع

1. 1. کاهش هزینه سرمایه به دو طریق :

الف – استفاده بیشتر از بدهیها : بدهیها به دو دلیل ارزانتر هستند اول اینکه چون وام دهنده ریسک کمتری می پذیرد پس بازده مورد توقع کمتری دارد دوم اینکه بهره وام صرفه جویی مالیاتی دارد .
ب - کاهش ریسک شرکت بدون اینکه بازده کاهش پیدا کند چون با کاهش ریسک بازده مورد توقع سهامداران و وام دهندگان کاهش می یابد راه های کاهش ریسک مانند پیش فروش محصولات ، بیمه کردن دارائیها در مقابل خطر آتش سوزی و … می باشد (جهانخایی ، ۱۳۷۷،ص۴۵) ^۱.