2-1-2‌ ذرت پاپ کورن یا آجیلی‌ (( Zea mays var. everata.. 8

2-2‌ تاریخ کشت و اهمیت آن.. 12

2-3 روی… 15

2-3-1-1 آنزیم‌‌های دارای روی… 17

2-3-1-2 الکل دی هیدروژناز. 17

2-3-1-3‌ سوپر اکسید دیسموتاز. 18

2-3-1-4 کربنیک آنهیداز. 18

2-3-1-5 فعال کردن آنزیم.. 19

2-3-1-6 سوخت و ساز قند.. 19

2-3-1-7 ساختن پروتئین.. 21

2-3-1-8 تریپتوفان و ساختن اسید ایندول استیک….. 23

2-3-2 برهم کنش فسفر- روی… 24

2-3-3 کمبود روی… 27

2-3-4 سمیّت روی… 29

2-4 تاریخچه بُر. 30

2-4-1 اهمیت ریز مغذی بُر. 30

2-4-1-1 بُر، با ساختارهای آلی ترکیبات پیچیده تشکیل می‌دهد.. 32

2-4-1-2 طویل شدن سلول، تقسیم سلول و سوخت و ساز اسید نوکلئیک….. 33

2-4-1-3 سوخت و ساز قند و پروتئین.. 36

2-4-1-4 تمایز بافت، سوخت وساز آکسین و فنول.. 37

2-4-1-5 تراوایی غشا 38

2-4-2 اشکال قابل جذب بُر در گیاه. 39

2-4-3 نقش بُر در گیاه. 39

2-4-3-1 نقش بُردر رشد لوله گرده و جوانه زنی دانه گرده. 40

2-4-3-2 نقش بُر در گرده افشانی و رابطه تغییرات آنزیمی با توسعه دانه گرده. 42

2-4-3-3 نقش بُر در مریستم ها 43

2-4-3-4 نقش بُر در جلوگیری از تخریب بافتی.. 43

2-4-3-5 نقش بُر در مقاومت گیاه به بیماری… 43

2-4-3-6 نقش بُر در مقاومت گیاه به یخ زدگی.. 44

2-4-3-7 نقش بُر در تشکیل میوه و دانه و افزایش عملکرد. 44

2-4-4 اهمیت بُر در افزایش تولیدات کشاورزی… 46

2-4-5 منابع طبیعی ومیزان بُر در خاک…. 46

2-4-6 عوامل مؤثر در جذب بُر در خاک ها 48

2-4-7 کمبود بُر و روش‌‌های اصلاح آن.. 48

2-4-8 اصلاح سمیت بُر. 52

2-4-9 اثرات متقابل بُر با سایر عناصر غذایی.. 53

2-4-10 کودهای محتوی بُر و روش‌‌های مصرف آنها 53

2-4-11 روش تأمین، مقدار و زمان مصرف کودهای محتوی بُر. 54

فصل سوم: مواد و روش‌ها

3-1 زمان و محل اجرای‌ تحقیق.. 58

3-2 مشخصات جغرافیایی و آب وهوایی محل تحقیق.. 58

3-3 مشخصات خاک محل اجرای طرح آزمایشی.. 58

3-4 طرح آزمایش…. 59

3-5‌ مراحل اجرای طرح.. 59

3-5-1 آماده سازی زمین.. 59

3-5-2 کاشت…. 59

3-5-3 عملیات‌‌های داشت…. 59

3-5-4 روش‌‌های نمونه برداری و برداشت…. 60

فصل چهارم: بحث و نتایج

4-1 صفات فنولوژیک….. 65

4-1-1 زمان ظهور 50 درصد تاسل دهی.. 65

4-1-2 زمان ظهور 50 درصد ابریشم دهی.. 66

4-1-3 زمان 75 درصد رسیدگی کامل.. 67

4-2 شاخصهای رشد.. 73

4-2-1 سطح برگ….. 73

4-2-2 شاخص سطح برگ….. 74

4-2-3 تعداد برگ….. 75

4-3 صفات مرفولوژیک….. 77

4-3-1 ارتفاع بلال از سطح خاک…. 77

4-3-2 ارتفاع بوته. 79

4-3-3 قطر ساقه. 82

4-3-4 تعداد پنجه. 83

4-3-5 تعداد بلال در بوته. 83

4-3-6 طول بلال.. 84

4-3-7 قطر بلال.. 86

4-3-8 محیط بلال.. 87

4-3-9 وزن خشک بلال.. 87

4-4 اجزاء عملکرد و عملکرد دانه. 90

4-4-1 تعداد ردیف دانه. 90

4-4-2 تعداد دانه در ردیف…. 91

\

4-4-3 تعداد دانه در بلال.. 93

4-4-4 وزن صد دانه. 95

4-4-5 عملکرد دانه. 96

4-5 سایر صفات… 100

4-5-1 ماده خشک کل.. 100

4-5-2 شاخص برداشت…. 102

نتیجه گیری… 105

پیشنهادها 105

منابع.. 106

فهرست جدول‌ها

عنوان‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌                                ‌ ‌ ‌ ‌                                                صفحه

جدول 2-1 اثر کمبود کود روی بر فعالیت آنزیم‌‌های برگ‌‌های ذرت، که در محیط بدون روی رشد کرده اند(الف). 20

جدول2-2 اثر کمبود کود روی ومصرف دوباره‌ی آن بر میزان روی و قند برگ‌‌های کلم.. 21

جدول 2-3 اثر مصرف روی بر وزن تر، فعالیت آر. ان‌. آز و ازت پروتئین در سویا 23

جدول 2-4 اثر مصرف روی به صورت Zn- EDTA به یک خاک قلیایی، که کمبود روی دارد، بر میزان تریپتوفان دانه‌‌های برنج.. 24

جدول 2-5‌ بررسی اثرات مصرف متعادل کوده خصوصاً بُراسیت در افزایش عملکرد ذرت دانه‌ای   46

جدول 2-6: نیاز گیاهان به بُر. 49

جدول 2-7: میزان بُر موجود در بافت برگ گونه‌‌های گیاهی، که در یک جای یکسان رشد کرده‌اند  50

جدول 2-8: مقدار بُر موجود در ترکیبات معدنی محتلف…. 54

جدول 2-9:‌ مقدار بُر در آب آبیاری… 55

جدول 2-10 متوسط افزایش عملکرد در اثر مصرف عناصر میکرو همراه با NPK‌ در برخی از زراعت ها 56

جدول 3-1: نتایج تجزیه آزمایشگاهی خاک مزرعه محل آزمایش‌ آزمایشگاه خاکشناسی سپهر مناطق گرمسیری… 58

جدول 4-1: تجزیه واریانس اثر تیمارهای آزمایش بر صفات فنولوژیک….. 71

جدول 4-2: مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمارهای آزمایش بر صفات فنولوژیک….. 72

جدول4-3: مقایسه میانگین اثرات متقابل تیمارهای آزمایشی بر زمان 75 رسیدگی کامل.. 72

جدول 4-4: تجزیه واریانس اثر تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی.. 76

جدول 4-5: مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمارهای آزمایش بر شاخص‌‌های رشد.. 77

جدول 4-6: تجزیه واریانس اثر تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی.. 85

جدول 4-7: مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی.. 86

جدول 4-8: تجزیه واریانس اثر تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی.. 88

جدول 4-9: مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی.. 89

جدول 4-10: تجزیه واریانس اثر تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی.. 99

جدول 4-11: مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی.. 100

جدول 4-12: تجزیه واریانس اثر تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی.. 103

جدول 4-13: مقایسه میانگین اثرات اصلی تیمارهای آزمایش بر برخی از صفات مورد بررسی.. 104

 

 

 

 

    

 

 

فهرست شکل‌ها

عنوان‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌    ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌             ‌ ‌ ‌ ‌                                                صفحه

شکل 2-1 رابطه‌ی میان میزان روی در پهنک‌‌های برگ و فتوسنتز خالص ™         ™‌ و فعالیت آنزیم—       ‌—کربنیک آنهیداز‌ در پنبه. 19

شکل2-2‌ تغییرات شمار ریبوزوم‌ها در سلول (واحدنسبی) در جلبک یوگلینا، نسبت به کمبود روی… 22

شکل2 -3 اثر کمبود بُر بر رشد طولی (الف) و برآنزیم‌ LAA- اکسیداز(ب) در مقاطع 5 میلی متری انتهای ریشه‌ی کدو.از‌ سرگیری مصرف بُر پس از 12 ساعت(بُردار) کمبود بُر،کلید ‌:        ‌ —             —،‌ همراه با بُر:‌ ™          ™ کمبود بُر. 34

شکل 2-4:‌ اثر مصرف بُر بر وزن خشک‌  —        —،و رشد الیاف‌ ™           ™ تخمک‌‌های بارور نشده‌ی پنبه، که با بودن اُکسی IAA)‌  ( اسید جیبرلیک و سیوکینین کشت داده شده اند. میزان میزان کل واحدهای الیاف بر حسب گرم وزن خشک،‌ نمایانگرنسبت طول الیاف به گرم وزن خشک است…. 35

شکل 2-5: اثر غلظت گوناگون بُر بر رویش دانه‌ی گرده، رشد لوله‌ی گرده ونشت قند به محیط در زنبق   41

شکل 2-6:‌گونه‌‌های بُر در محلول خاک. این معادله براساس سطوح متوسط بُر در 49 نمونه خاک سوئد ترسیم شده است…. 47

شکل 2-7:‌ نمونه‌ای از کچلی بلال‌‌های ذرت در آثر کمبود بر. 52

شکل 4-1: اثر متقابل تاریخ کاشت و سولفات روی بر زمان 75 درصد رسیدگی کامل.. 69

شکل 4-2: اثر متقابل تاریخ کاشت و بوریک اسید بر زمان 75 درصد رسیدگی کامل.. 69

شکل 4-3: اثر متقابل تاریخ کاشت و سولفات روی بر شاخص سطح برگ….. 75

شکل 4-4: اثر متقابل بوریک اسید و سولفات روی بر ارتفاع بلال از سطح خاک…. 78

شکل 4-5: اثر متقابل تاریخ کاشت و سولفات روی بر ارتفاع بوته. 80

شکل 4-6: اثر متقابل تاریخ کاشت و بوریک اسید بر ارتفاع بوته. 81

شکل 4-7: اثر متقابل تاریخ کاشت و بوریک اسید بر تعداد دانه در ردیف…. 92

شکل 4-8: اثر متقابل تاریخ کاشت و بوریک اسید بر تعداد دانه در بلال.. 94

شکل 4-9: اثر متقابل تاریخ کاشت و سولفات روی بر عملکرد دانه. 97

شکل 4-10: اثر متقابل تاریخ کاشت و بوریک اسید بر عملکرد دانه. 97

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول
مقدمه و اهداف
 

 

 

 

1-1 مقدمه
‌ ‌ هر سال حدود 80 میلیون نفر به جمعیت دنیا افزوده می‌شود به نحوی که جمعیت دنیا تا سال 2025 به حدود 9 میلیارد نفر خواهد رسید. از سویی 97% این افزایش جمعیت در کشورهای در حال توسعه می‌باشد که نیازیی برابر با دو برابر مقدار غذایی تولیدی در حال حاضر را می‌طلبد. اثر ضمنی این افزایش جمعیت بر کشاورزی جهان بسیار متعدد و مفصل است. این پدیده علاوه بر فشار بر محیط زیست، امنیت غذایی کشورهای در حال توسعه را به خطر خواهد انداخت.
‌ ‌ اکثر مردم جهان هم اکنون در شرایطی زندگی می‌کنند که برای امرار معاش خود و خانوارهایشان از هر طریق ممکن می‌کوشند. گرچه علوم وفنون کشاورزی ظرفیت آن را دارد که برای تمام مردم دنیا عملاً فراوانی را به ارمغان بیاورد، لکن نبرد بر علیه گرسنگی می‌بایستی سالیان دراز و حتی نسل‌ها ادامه یابد. برای غلبه بر این مشکل لازم است که تمامی جهان و مخصوصاً کشورهای با کشاورزی غنی مردم را به عمق مسأله آشنا و آگاه سازند.
‌ ‌  در کشورهای جهان سوم و در حال پیشرفت بویژه در خاورمیا قوه قهریه طبیعت نظیر خشکسالی و شرایط نامساعد و بدآب وهوایی نیز عقب ماندگی و وابستگی را چند برابر نموده است. با توجه به کلیه جوانب تنها کشوری می‌تواند ادعای استقلال نماید که عملاً غذای خود را حداقل در حد خودکفایی تأمین کند.
‌ ‌ در کشور ما ساختارهای زیربنایی در بخش کشاورزی بویژه بعد از جنگ تحمیلی بشدت تقویت وگسترش یافته بخصوص در مهار آبهای سطحی و تهیه ماشین آلات کشاورزی موفقیت‌های بسیار‌ چشم‌گیری داشته است. اما این موارد اگر چه لازم‌اند ولی کافی نیستند. تحقیقات در زمینه‌‌های دیگری نیز بایستی انجام گیرد.‌ در همین راستا عوامل دیگری نیز در بخش کشاورزی بسیار مؤثرند از جمله تحقیقات در به زراعی، به نژادی، عناصر غذایی، عوامل اقلیمی و اهمیت استراتژیکی محصول.
‌ ‌ لذا پژوهش حاضر در سه بُعد، به زراعی (تاریخ کاشت) ،عناصر غذایی(روی و بُر) واهمیت استراتژیکی محصول (ذرت پاپ کورن) تعریف شده است.
‌ ‌ براساس یک پژوهش علمی در خصوص بهترین تاریخ کاشت بهاره ذرت پاپ کورن، در شرایط آب و هوایی خوزستان زمانی، که دمای خاک در عمق 7 تا8 سانتیمتری به مدت 3 تا 4 روز متوالی در فصل بهار تقریباً 13 درجه سانتیگراد باشد مناسب گزارش شده است (31و67).

‌  کشورهایی که دارای کشاورزی پیشرفته هستند بیش از سه درصد کودهای شیمیایی مصرفی آنها را کودهای محتوی عناصر ریزمغذی تشکیل می‌دهد. ولی در کشور ما این رقم بسیار ناچیز است.از طرفی در کشاورزی امروزه استفاده از کود برای دستیابی به حداکثر تولید بسیار معمول است. با این حال باید توجه کرد که مصرف کود به تنهایی موجب افزایش کمیت و کیفیت محصولات نمی‌شود. تغذیه صحیح گیاه یکی از مهم‌ترین عوامل در افزایش عملکرد گیاهان زراعی و دستیابی به محصولات با کیفیت بالاست. از این رو در تغذیه گیاه باید هر عنصر به اندازه لازم در اختیار گیاه قرار بگیرد. در غیر این صورت نه تنها عملکرد افزایش نخواهد یافت‌، بلکه اختلالاتی نیز در گیاه بروز خواهد کرد( 16و 45)..

‌ ‌ متأسفانه مصرف کودهای شیمیایی در کشورمان نامتعادل است و با نیاز واقعی گیاه تناسب ندارد. در این عدم تعادل مصرف ازت و فسفر زیاد و موادآلی، پتاسیم و عناصر کم مصرف مانند آهن، روی و بُر بسیار ناچیز است. در صورتی که نقش عناصر ریزمغذی در سلامت انسان و دام، افزایش عملکرد، کیفیت، مقاومت گیاه به آفات و امراض و کم آبی‌، حفاظت خاک و… غیر قابل انکار می‌باشد. بنا براین با مصرف علمی، صحیح و متناسب انواع کودها‌، مهم‌ترین و اساسی‌ترین شرایط بهینه در بهره وری از منابع آب و خاک‌، حفظ و اصلاح حاصلخیزی خاک و افزایش میزان عملکرد محصولات کشاورزی با شناخت کامل قدرت حاصلخیزی خاک، تعیین نیاز گیاه به عناصر غذایی تحت شرایط اقلیمی محیط کشت تحقق می‌یابد (45و 83).

‌ ‌ ذرت پاپ ‌کورن یا همان ذرت بوداده، یکی از محبوب‌ترین محصولات مورد علاقه اکثریت مردم به صورت آجیلی و تنقلات بچه‌ها و حتی بزرگترهاست.‌

‌ ‌ ‌ تاریخچه ذرت پاپ ‌کورن به 5 هزار سال پیش برمی‌گردد. مکزیکی‌ها اولین مردمان دنیا بودند که نوع خاصی از دانه ذرت را پرورش دادند و متوجه شدند که این نوع از ذرت با قرار گرفتن در معرض حرارت مستقیم، پف کرده و شکلی شکوفه‌ مانند پیدا می‌کند. شاید به همین علت هم باشد که خیلی‌ها به پاپ‌ کورن می‌گویند «شکوفه ذرت».‌ علاوه بر مردمان مکزیک، هندی‌ها، چینی‌ها، سوماترایی‌ها و ساکنان آمریکای شمالی هم علاقه زیادی به ذرت بو داده دارند و برای همین هم بیشتر از 150 نوع دستور پخت برای تهیه این نوع از ذرت در بین هندی‌ها و مکزیکی‌ها وجود دارد(28).‌

الف) پیشینه 37

ب) دیدگاه فلسفی 39

ج) اندیشه 41

1- مفهوم آزادی 41

2- لیبرالیسم كلاسیك و نئو لیبرالیسم 48

3- نظریه اخلاقی 50

4- قانون 52

5- عدالت 54

6- نظم خودجوش 58

د) جمع بندی 60

الف) پیشینه 63

ب) دیدگاه فلسفی 65

پ) اندیشه 68

1- مفهوم آزادی 68

2- لیبرالیسم مساوات طلبانه 72

3- اخلاق 74

4- عدالت 75

5- حق در برابر خیر 81

6- قراردادگرایی 82

د) جمع بندی 84

الف) سیر تاریخی آزادی 88

ب) وجوه اشتراک و افتراق 90

وجوه اشتراک آراء هایک و رالز درباره مفهوم آزادی 101

وجوه افتراق آراء هایک و رالز درباره مفهوم آزادی 101

الف) خلاصه ونتایج 104

ب) محدودیت ها و پیشنهادات 108

فهرست منابع 110

Abstract: 114

 

چکیده

مفهوم آزادی بی شک یکی ازمهمترین نظریه های سیاسی می باشد که همواره تاثیرات شگرفی را در تحولات جهان داشته است، اما تعریف آزادی همواره دشوار بوده است زیرامفاهیم تشکیل‌دهنده آن قابل تعبیرها و تفسیرهای گوناگون است. متفکرین زیادی تعاریف و تفاسیرمتعددی را دراین باره ارائه کرده اند، از جمله مهمترین اندیشمندانی که تاثیرات شگرفی را در بحث آزادی گذاشته اند هایک ورالز می باشند، بنابراین مهمترین هدف این پژوهش بررسی تطبیقی مفهوم آزادی در آراء سیاسی هایک ورالزمی باشد و دراین راستا سئوالاتی مطرح گردید که عبارتند از: 1) معنی و راهکارهای دست یابی به آزادی در اندیشه هایک چیست؟ 2) معنی و راهکارهای دست یابی به آزادی دراندیشه رالزچیست؟ 3) وجوه اشتراک و افتراق مفهوم آزادی در اندیشه هایک و رالز کدامند؟ روش انجام این پژوهش توصیفی و تحلیلی است ونتایج و یافته های حاصل از این پژوهش به شرح ذیل می باشد: 1) آزادی نزد هایک به معنای آزادی از همه قید و بندها و رها شدن در دنیای غرایز نیست، بلکه برعکس او آزادی را در چارچوب قید و بندهای کلی یعنی قانون میسرمی‏داند. محوراندیشه سیاسی هایك آزادی است ومنظور هایک از آزادی عمدتاً آزادی سیاسی و مدنی فردی است؛ 2) ازجمله مشهورترین تئوری‌ها پیرامون  آزادی و عدالت در غرب  تئوری عدالت جان‌رالزمی‌باشد که کالبد اصلی آن را مفهوم آزادی تشکیل می‌دهد. آزادی از دید وی شامل برابری و عدالت هم هست و عدالت از درون آزادی سر برمی آورد.

کلید واژه ها: آزادی؛ عدالت؛ انسانیت

 

مقدمه
درطول قرون و اعصار هیچ کلمه ای به اندازه کلمه آزادی بحث انگیز نبوده است. آزادی  به پرمعناترین و مورد توجه ترین واژه در جوامع انسانی تبدیل شده و دراین بین فلاسفه و دانشمندان هر عصر با توجه به مقتضیات زمانی و مکانی، شرایط اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی موجود به تلاش برای  تعریف آزادی و حل مسائل حاشیه ای آن پرداختند. همچنین می توان گفت: هیچ کلمه ای همانند واژه آزادی مورد بد فهمی و کژفهمی ها نبوده است. به نام آزادی و در دفاع از آن در \ طول تاریخ خون ها ریخته شده، جنگ ها بوجود آمده، شکنجه ها صورت گرفته و توسط ادبا، شاعران، سیاستمداران، فیلسوفان و حتی مردم عادی در مدح و ستایش یا نکوهش آن سخن ها گفته شده و کتاب ها به نگارش درآمده است.

مفهوم آزادی از بدو پیدایش فلسفه سیاسی تاکنون یکی از مهمترین مفاهیمی بود که اندیشمندان و فلاسفه درعلوم انسانی به آن پرداخته اند و هر یک با توجه به نگاه خود نسبت به ایجاد یک جامعه مطلوب معنای خاص خود را درباره این مفاهیم بیان داشته اند، در این میان دو تن از اندیشمندانی که درعصر حاضر می توان به آراء آنها در مورد ایجاد جامعه مطلوب که در آن آزادی و عدالت حاکم باشد به هایک و رالزاشاره نمود. در این پژوهش سعی شده است که معنا و مفهوم واژه آزادی از نقطه نظر این دو اندیشمند مورد توجه قرار گرفته و تلاش گردد که وجوه اشتراک و افتراق آراء این دو اندیشمند در ارتباط با مفهوم آزادی فهمیده شود. برای رسیدن به این هدف این پژوهش به چند فصل تقسیم شده است که در فصل اول سعی بر آن است تحت عنوان کلیات تحقیق به بیان مساله، اهمیت و ضرورت، اهداف، سئوالها پرداخته شود و در فصل دوم تحت عنوان  چارچوب نظری تحقیق و بیان مباحث نظری پیرامون آزادی به  معنی مفاهیم و تفسیرهایی از مفهوم آزادی و تحقیقات انجام شده توجه شده است. درفصل سوم  مفهوم آزادی در آراء هایك وراهکارهای دست یابی به آن و در فصل چهارم مفهوم آزادی درآراء رالز و راهکارهای دست یابی به آن مطرح است. درفصل پنجم  به وجوه اشتراک و افتراق آراء هایک و رالز درباره مفهوم آزادی توجه شده است و در فصل ششم خلاصه، نتایج و پیشنهادات در مورد این پژوهش ارائه گردیده است.

دراین پژوهش سعی بر آن بود تا با رویکردی علمی و با استفاده از شیوه ای توصیفی و تحلیلی آراء هایک و رالز در مورد مفهوم آزادی به صورت تطبیقی بررسی شود. در این راستا از منابع و ماخذ گسترده ای شامل کتب، مقالات، فصل نامه ها و… از دیدگاه ها و نظرات بسیاری بهره برداری شده است، بدین سبب این پژوهش می توان یکی از منابع مفید در حوزه اندیشه سیاسی و شناخت آراء هایک و رالز باشد اما این پژوهش نیز مانند هر پژوهش دیگری عاری از ایراد و انتقاد نیست.

 

 

فصل اول

 کلیات تحقیق

  
بیان مسئله تحقیق

هایک و رالز دو تن از فیلسوفان سیاسی غرب در قرن بیستم هستند و شناخت و درک صحیح مبانی فکری آنان دارای اهمیت می باشد. آزادی از جمله مفاهیم بنیادینی است که آن دو اندیشمند پیرامون آن نظراتی ارائه نمود ه اند، لذا شناخت این مفهوم به صورت تطبیقی در آراء هایک و رالز حائز اهمیت است.

آزادی طبق نظر برخی ازواژه اوستایی آزاته و یا واژه پهلوی آزاتیه  گرفته شده است. قدیمی ترین تعابیر در مورد آزادی در آثار اندیشمندان یونان باستان آمده است. ماده 4 اعلامیه حقوق بشرو شهروند که در سال 1789 به دنبال انقلاب کبیربه وسیله مجلس موسسان فرانسه به تصویب رسید آزادی را چنین تعریف کرده است: آزادی عبارت است ازاختیارانجام هرآنچه به شخص دیگر آسیب نرساند. از این رو بهره گیری هر فرد از حقوق طبیعی خویش هیچ محدودیتی ندارد مگر حدودی که بهره مندی دیگر اعضای جامعه از همان حقوق را تضمین می کند، تعیین این حدود تنها برعهده قانون است(سن، 25:1389). آزادی برای حفظ سلامت جامعه و جلوگیری از سوء‌استفاده از قدرت و موقعیت ضروری می باشد.

دو موضوع مهم و اساسی زندگی هایک نخست آزادی و دوم نظم است و به عقیده وی آزادی مهمترین دستاورد تمدن مدرن و در عین حال شرط لازم برای دوام و بقای آن است. منظور وی از آزادی عمدتا آزادی سیاسی و مدنی فردی (محدود کردن قدرت دولت توسط قانون) است و معتقد است حکومت قانون اندیشه مرکزی آزادی سیاسی را تشکیل می دهد ودرمقابل رالز برای نهادینه‌شدن دموکراسی و آزادی، تحقق برابری « عدالت اجتماعی» را یک اصل می‌داند و می گوید حکومت قانون پیوند نزدیکی با آزادی دارد، بنابر آنچه گفته شد تطبیق مفهوم آزادی در اندیشه هایک و رالز مسئله این پژوهش است.

 
تابستان 1393
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                              صفحه

چکیده…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 1

فصل اول: کلیات تحقیق

1-1. مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………. ….3

1-2. بیان مساله…………………………………………………………………………………………………………………………. …6

1-3. اهمیت و ضرورت تحقیق………………………………………………………………………………………………….. …9

1-4. اهداف تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………. 10

1-4-1. هدف کلی………………………………………………………………………………………………………………. 10

1-4-2. اهداف ویژه…………………………………………………………………………………………………………….. 10

1-5. فرضیه ها……………………………………………………………………………………………………………………………. 10

1-6. پیش فرض های تحقیق……………………………………………………………………………………………………. 11

1-7. محدودیتهای تحقیق…………………………………………………………………………………………………………. 11

1-8. تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیر‌ها…………………………………………………………………………………. 12

فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق

2-1. مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………. 17

2-2. تعارض………………………………………………………………………………………………………………………………… 17

2-3. مدیریت تعارض ………………………………………………………………………………………………………………… 19

2-4. نگرش ها نسبت به تعارض……………………………………………………………………………………………….. 20

2-5. تعارض از دیدگاه مکاتب…………………………………………………………………………………………………… 21

2-6. منابع تعارض………………………………………………………………………………………………………………………. 24

2-7. انواع تعارض سازمانی………………………………………………………………………………………………………… 25

2-8. فرآیند تعارض……………………………………………………………………………………………………………………. 28

2-9. آثار و پیامدهای تعارض…………………………………………………………………………………………………….. 29

2-10. سبك­ها و راهبرد­های مدیریت تعارض………………………………………………………………………….. 34

2-11. مدل­های مختلف رویارویی با تعارض…………………………………………………………………………….. 35

2-12. راهبرد­های مهم و اساسی مدیران برای مقابله با تعارض……………………………………………… 36

2-13. اثر بخشی سبك­های مدیریت تعارض…………………………………………………………………………… 41

2-14. شخصیت…………………………………………………………………………………………………………………………. 44

2-15. نظریه­های شخصیت……………………………………………………………………………………………………….. 45

2-16. نظریه شخصیتی پنج بزرگ…………………………………………………………………………………………… 49

2-17. ویژگی شخصیتی \ مدیران……………………………………………………………………………………………….. 57

2-18. شخصیت و كار……………………………………………………………………………………………………………….. 57

2-19. تحقیقات انجام شده در داخل كشور…………………………………………………………………………….. 59

2-20. تحقیقات انجام شده در خارج از كشور…………………………………………………………………………. 66

2-21. جمع بندی……………………………………………………………………………………………………………………… 70

فصل سوم: روش شناسی تحقیق

3-1. مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………. 73

3-2. روش تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………. 73

3-3. جامعه آماری، نمونه و روش نمونه گیری………………………………………………………………………… 73

3-4. متغیر­های تحقیق………………………………………………………………………………………………………………. 74

3-5. روش جمع آوری اطلاعات و داده­ها…………………………………………………………………………………. 74

3-6. ابزارهای پژوهش………………………………………………………………………………………………………………… 74

3-6-1. پرسشنامه استاندارد ویژگی های شخصیتی NEO-FFI………………………………… 74

3-6-2. پرسشنامه استاندارد سبک­های مدیریت تعارض…………………………………………………. 77

3-7. روش تجزیه و تحلیل داده‌ها…………………………………………………………………………………………….. 78

فصل چهارم: یافته های تحقیق

4-1. مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………. 81

4-2. یافته­های مربوط به متغیرهای جمعیت شناختی……………………………………………………………. 81

4-3. یافته­های مربوط به آزمون فرضیه­های تحقیق………………………………………………………………… 86

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1. مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………. 97

5-2. خلاصه تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………… 97

5-3. بحث و نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………….. 98

5-4. پیشنهادات کاربردی تحقیق……………………………………………………………………………………………… 107

5-5. پیشنهادات به پژوهشگران آینده……………………………………………………………………………………… 108

منابع و مأخذ

منابع فارسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 110

منابع انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………………….. 115

 

پیوست…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 120

چکیده انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………………………….126

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                           صفحه

1-2. فرآیند تعارض……………………………………………………………………………………………………………………. 29

2-2. شیوه­های مدیریت تعارض و موقعیت و شرایط آن…………………………………………………………. 42

3-2. حیطه­ها و وجوه NEO- PI- R……………………………………………………………………………………. 51

1-3. حیطه های ویژگی های شخصیتی پنج عاملی NEO-FFI  و گویه های ان…………….. 75

2-3. ضرایب پایایی پرسش نامه ویژگی های شخصیتی نئو در تحقیق حاضر………………………. 76

3-3. راهبرد مدیریت تعارض و گویه های آن…………………………………………………………………………… 77

4-3. ضرایب پایایی پرسش نامه مدیریت تعارض در تحقیق حاضر……………………………………….. 78

1-4. نتایج مربوط به سن آزمودنی ها را به نمایش گذاشته است…………………………………………. 81

2-4. توزیع آزمودنی ها  بر اساس جنسیت……………………………………………………………………………… 82

3-4. توزیع آزمودنی ها بر اساس وضعیت تاهل………………………………………………………………………. 84

4-4. توزیع آزمودنی ها بر حسب رشته تحصیلی……………………………………………………………………. 84

5-4. ضرایب همبستگی ساده بین ویژگی‌های شخصیتی فراخ‌ذهنی و راهبردهای مدیریت
تعارض………………………………………………………………………………………………………………………………………… 86

6-4. ضرایب همبستگی ساده بین ویژگی های شخصیتی روان رنجورخویی و راهبرد های مدیریت تعارض         87

7-4. ضرایب همبستگی ساده بین ویژگی های شخصیتی برونگرایی و راهبرد های مدیریت
تعارض………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 89

8-4. ضرایب همبستگی ساده بین ویژگی های شخصیتی و راهبرد های مدیریت تعارض…… 90

9-4. ضرایب همبستگی ساده بین ویژگی شخصیتی وجدانی بودن و راهبرد های مدیریت
تعارض………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 91

10-4. مدل رگرسیون چند متغیره………………………………………………………………………………………….. 92

11-4. متغیرهای وارد شده به مدل “راهبرد عدم مقابله………………………………………………………… 93

12-4. مدل رگرسیون چند متغیره………………………………………………………………………………………….. 93

13-4. متغیرهای وارد شده به مدل “راهبرد کنترل……………………………………………………………….. 94

14-4. مدل رگرسیون چند متغیره………………………………………………………………………………………….. 94

15-4. متغیرهای وارد شده به مدل “راهبرد راه حل گرایی………………………………………………….. 95

 

 

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                          صفحه

1-2. ارتباط بین میزان تعارض و عملكرد شغلی……………………………………………………………………… 32

2-2. ارتباط بین سطح تعارض و پیامد های سازمانی……………………………………………………………… 32

1-4. نتایج مربوط به جنسیت آزمودنی ها را به نمایش گذاشته است………………………………….. 82

2-4. نتایج مربوط به سابقه خدمت آزمودنی ها را به نمایش گذاشته است………………………….. 85

 

 

فهرست تصاویر

عنوان                                                                                                          صفحه

1-2.مدل پنج سبک رویارویی با تعارض…………………………………………………………………………………… 39

2-2. فرآیند مدیریت تعارض سازمانی………………………………………………………………………………………. 41

 

 

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین ویژگی­های شخصیتی و راهبردهای مدیریت تعارض مدیران هیات های ورزشی استان فارس بود. این تحقیق از نوع توصیفی، همبستگی است که به روش میدانی انجام شد. نمونه آماری این تحقیق شامل کلیه رؤسا و نایب رئیسان هیأت­های ورزشی استان فارس بود (92=n). ابزار مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه ویژگی­های فردی، پرسشنامه ویژگی­های شخصیتی نئو فرم کوتاه (NEO-FFI) ساخته شده توسط كاستا و مك كری (1992) و پرسشنامه مدیریت تعارض رابینز (1991) بود. ضریب پایایی عوامل پنج گانه ویژگی های شخصیتی با روش آلفای كرونباخ از 58/0 تا 69/0 نوسان داشت و ضریب  پایایی سه راهبرد مدیریت تعارض با روش آلفای كرونباخ از 58/0 تا 75/0 نوسان داشت. برای تحلیل داده­ها از روش­های آمار توصیفی و ضریب همبستگی ساده و رگرسیون چندگانه استفاده شد و کلیه فرضیه­های تحقیق در سطح معنی­داری 05/0p≤ محاسبه شد. نتایج نشان داد، بین ویژگی شخصیتی روان رنجورخویی با راهبرد عدم مقابله و کنترل رابطه مثبت معنی­دار و با راهبرد راه­ حل­گرایی رابطه منفی معنی­دار وجود دارد. هم چنین بین ویژگی شخصیتی برونگرایی، خوشایندی و وجدانی بودن با راهبرد راه­حل­گرایی رابطه مثبت معنی­دار وجود دارد. بین ویژگی شخصیتی خوشایندی با راهبرد عدم مقابله و کنترل رابطه منفی معنی­دار و بین وجدانی بودن و راهبرد عدم مقابله رابطه مثبت معنی­دار مشاهده شد. در بقیه موارد رابطه ­ای مشاهده نشد. با توجه به نتایج تحقیق پیشنهاد می­شود در انتخاب و انتصاب شایسته مدیران در سازمان­های مختلف ورزشی ویژگی شخصیتی آنان مد نظر قرار بگیرد.

کلید واژه ها: ویژگی­های شخصیتی، راهبردهای مدیریت تعارض، هیات های ورزشی

 

فصل نخست

 

کلیات تحقیق

 

مقدمه
در تمامی ادوار زندگی بشر، تعارض، کشمکش و اصطکاک بین منافع رئیس و مرئوس، کارگر و کارفرما، ارباب و رعیت وجود داشته است. تعارض واقعیتی است که بشر در طول تاریخ با آن آشنا بوده ولی متاسفانه به دلیل عدم مدیریت صحیح، بیشتر تعارضات به ستیزه جویی و دشمنی مبدل شده است و امروزه جوامع بشری به علت پیشینه نا خوشایندی که از آن دارند، به تعارض به عنوان یک پدیده منفی می­نگرند (مقیمی، 1385).

بسیاری از صاحب نظران اخیر سازمان به این باور رسیده‌ اند که علی‌رغم کوشش­های سازمان و مدیریت برای اجتناب، جلوگیری و در نطفه خفه کردن تعارض، باز هم به وقوع خواهد پیوست و حضور دائمی خود را در سازمان حفظ خواهد کرد. بنابر­این مسئله این نیست که آیا کشمکش و اختلاف وجود دارد یا نه، زیرا در هر حال وجود خواهد داشت. نکته حائز اهمیت این است که چگونه با مساله برخورد می­شود و مورد رسیدگی قرار می­گیرد (مولینز[1]، 1990). تعارض در واقع چیز بدی نیست چنان­چه اگر به طور صحیح مدیریت شود می­تواند پیامدهای مثبت قابل توجهی داشته باشد و می‌تواند به عنوان یک نیروی حیات بخش و انرژی بخش در گروه‌ها و سازمان­ها باشد و حتی مشخص شده است که تعارض می تواند تاثیرات مخرب موقعیت­های برد و باخت سازمان را به حداقل برساند (مولینز، 2002 ).

برخی از علمای علم رفتاری معتقدند که تنوع گروه کاری از طریق تعارض، عملکرد را تحت تاثیر قرار می­دهد. در متون رفتاری از دو نوع تعارض سخن رانده­اند، یکی تعارض احساسی و دیگری تعارض وظیفه­ای. مدیریتی که بتواند از تعارض احساسی بکاهد و تعارض وظیفه­ای را به نحو شایسته­ای مدیریت کند موفق­تر خواهد بود. در این راه مدیران باید از منشاء تعارضات و نحوه تأثیرگذاری تنوع بر تعارض آگاه بوده و شیوه­های مناسب برخورد با آن را بدانند (الوانی، دانائی فرد، 1380).

سبک­هایی که هر یک از مدیران برای حل تعارض انتخاب می­کنند، تحت تاثیر ویژگی­های منحصر به فرد آن­ها نظیر شخصیت، نگرش­ها، سبک رهبری، جنسیت، شایستگی­ها و میزان قدرت و اقتدار آن­ها و نقشی که در تعارض دارند قرار می­گیرد (ایزدی، 1379). از جمله مهمترین عواملی که تعیین­کننده شیوه برخورد افراد با دیگران است شخصیت می­باشد. برای مثال مدیران ورزشی درونگرا از فعالیت­های ورزشی دیر بازده که فاقد برنامه­های تبلیغی است و بعضاً پیچیده و درد سرساز است پرهیز می­کنند. آن­ها در برابر تغییر و تحولات اساسی مقاومت می­کنند و دوست دارند وضعیت موجود حفظ شود و برنامه­های فعلی را سر و سامان دهند. مدیرانی که شخصیت برونگرا دارند در ایجاد روابط مؤثر بین کارکنان به ­ویژه مربیان و ورزشکاران قوی عمل می­کنند؛ در سخنرانی و فن بیان استادند و سعی می­کنند شیوه­های رفتاری خود را با فرهنگ سازمان تحت سرپرستی و علایق افراد زیردست تطبیق دهند (نادریان جهرمی، 1386).

هرسی و بلانچارد[2] شخصیت و سبک را مترادف فرض کرده و معتقدند” شخصیت یا سبک رهبری یک فرد عبارت است از الگوی رفتاری که وی هنگام هدایت کردن فعالیت­های دیگران از خود نشان می­دهد”. بر این اساس شخصیت افراد تا حد زیادی شیوه حل تعارض آن­ ها را تعیین می­کند ( هرسی و بلانچارد،1972).

در تحقیقات بسیاری ارتباط بین ویژگی شخصیتی که در حیطه تئوری پنج فاکتوری (کاستا و مک­کری[3] 1992) است با شیوه­های حل تعارض مورد بررسی قرار گرفته است. تئوری پنج فاکتوری شخصیت توسط مک­کری و کاستا توسعه یافته است. آن­ها برنامه­ای را در پیش گرفتند که پنج عامل شخصیت، معروف به “پنج عامل نیرومند” یا “پنج بزرگ[4]” را شناسایی کردند. این پنج عامل شامل روان رنجورخویی[5]، برونگرایی[6]، فراخ ذهنی[7]، خوشایندی (توافق)[8] و وجدانی بودن[9] می­باشد (فورد وود و بل[10]، 2008 ).

سمت­ های مدیریتی متعددی در ورزش وجود دارد. کسانی که این پست ها را اشغال می­کنند از طیف وسیعی از شیوه­های مدیریتی و ویژگی­های انسانی برخوردارند. برخی مدیران موفق هستند و برخی دیگر نا موفق؛ باید دید آنچه یک مدیر را موفق می­سازد و به بیان دیگر کسی را واقعاً مدیر می­کند چیست؟ (جکسون و پالمر[11]، 1988).

همان­طور که بیان شد تعارض جنبه اجتناب­ناپذیری از زندگی سازمانی است. آن چه در این میان مهم است، برخورد منطقی با تعارضات سازمانی است. هیات های ورزشی در مراکز استان­ها نیز به عنوان یکی از مراکز مهم ورزشی کشور نیازمند مدیرانی با ویژگی­های مثبت شخصیتی و هم چنین هوش و ذکاوت بالایی بوده تا در زمان­های بحرانی و بروز تعارضات در درون سازمان بتوانند به طور صحیح با آن برخورد نموده و با اتخاذ شیوه­های درست، تعارضات را به خوبی حل نمایند. بنابراین، در پژوهش حاضر سعی بر این است که رابطه ویژگی­های شخصیتی با راهبردهای مدیریت تعارض در مدیران هیات های ورزشی استان فارس بررسی شود .

 

 

 

بیان مسأله
تعارض خواه­ ناخواه در زندگی سازمانی به وقوع می­پیوندد. روندهای اصلی نظیر تغییر­های مستمر، تنوع بیشتر ترکیب کارکنان، کارهای تیمی بیشتر (به صورت تیم­های خودگردان و مجازی)، ارتباطات چهره به چهره کمتر ( تعامل الکترونیکی بیشتر )، اقتصاد جهانی با مبادله­های میان فرهنگی بیشتر بروز تعارض را اجتناب­ناپذیر می­سازند (کریتنر و کینکی[12] ، 2001، به نقل از رضائیان، 1382).

بنابراین تضاد وتعارض پدیده­ای اجتناب­ناپذیر در زندگی بشر و مقتضای حیات اجتماعی است. در این میان سازمان با ماهیتی که دارد، محیط باروری برای پرورش و رشد انواع تعارض­ها و عدم توافق­هاست. وجود افراد مختلف با ویژگی­های شخصیتی، نیازها، باورها، انتظارات و ادراکات متفاوت بروز تعارض را در سازمان اجتناب­ناپذیر کرده است. وفور اختلاف نظر و تضاد در سازمان­ها باعث شده است که میزان چشم‌گیری از وقت مدیران صرف جلوگیری، کاهش و حل این مشکلات شود (ایزدی، 1379).”برایان و کرونین[13]” منابع احتمالی تعارض را شامل تفاوت­های بین فردی، تعارض بین حوزه­ها و گروه­های گوناگون در سازمان، تعارض بین مدیران و مدیریت کردن، تعارض بین فرد و شغل، تعارض بین افراد و تعارض بین سازمان رسمی و غیر رسمی می­دانند ( مولینز، 2002). “بارون[14]” در یک مقاله تحقیقی ضمن استناد به تحقیقات متعددی اشاره می­کند که ویژگی­های شخصیتی سبب بروز تمایلات خاصی نسبت به حل تعارضات بین فردی می­شود. بعضی از افراد میل دارند که در صورت بروز اختلاف از طریق اجتناب و دوری از تعارض، عده­ای با مصالحه، برخی با رقابت و همین­طور گروهی با شکل­های دیگر حل تعارض با آن برخورد کنند. بنابراین انگیزه­های غالب و فعال افراد از جمله عوامل اصلی تمسک آن­ها به یک سبک خاص برای حل تعارض به شمار می­روند (ایزدی، 1379).

فلسفه وجودی مدیریت در تربیت ­بدنی و ورزش بیانگر این حقیقت است که مقوله تربیت ­بدنی و ورزش به عنوان یک تشکیلات گسترده و در عین حال پیچیده نیاز به داشتن مدیران ماهر و کارآمد در سطوح مختلف دارد. سازمان تربیت ­بدنی، تربیت­ بدنی آموزش و پرورش، وزارت علوم، ادارات و فدراسیون­های ورزشی و … همه تشکیلاتی هستند که می­باید توسط مدیران اداره شوند. این تشکیلات را نمی توان به حال خود رها کرد یا به دست حوادث سپرد. اگر چنان­چه افراد فاقد صلاحیت و توانایی­های لازم، مسئول اداره اینگونه تشکیلات شوند، مشکلات فراوانی را به این تشکیلات و سازمان­های ورزشی تحمیل خواهند نمود. پس بنابراین وجود مدیران کارآمد و اثر بخش برای سازمان­ها و به ­ویژه سازمان­های ورزشی امری بدیهی و اجتناب ناپذیر است (کوزه چیان، 1380).

بی شک ماهیت تربیت ­بدنی و ورزش زمینه را برای بروز بسیاری از تضادها و تعارضات فراهم می­سازد و مشکلات فراوانی به تبع آن، گریبان­گیر مدیران و دست اندرکاران تربیت­بدنی و امور ورزش خواهد بود و کوتاهی در این زمینه صدمات جبران­ ناپذیری بر پیکره نظام ورزشی کشور وارد می­نماید. فیشر[15] اشاره دارد که مهارت مدیریت در رسیدگی به تعارض، عامل تعیین کننده در توفیق مدیریت و اثربخشی سازمان است. هم چنین ستین[16] بیان می­دارد که اگر بتوان تعارض را به خوبی شناخت و هدایت کرد، می­توان از آن به عنوان یکی از مهم­ترین ابزار رشد سازمانی بهره­گیری نمود (رضوی، 1384). هام و دوبرتی[17] (2008) در بررسی بر روی اعضای هیئت مدیره سازمان­های ورزشی در یک استان در کانادا، ارتباط بین تعارض گروهی و کیفیت تصمیم­گیری و هم­چنین تعارض گروهی و پیامدهای اثربخش در سازمان را مورد بررسی قرار دادند. نتایج نشان داد که تعارض ارتباط مثبتی با پیامدهای گروهی همچون کیفیت تصمیم­گیری و ارتباط منفی با پیامدهای مثبت فردی همچون رضایت شغلی و تعهد گروهی دارد. در پایان آن­ها به این نتیجه دست یافتند که آگاهی از تعارضات داخل سازمان و تأثیر آن روی کیفیت تصمیم­گیری و رضایت و تعهد اعضای هیأت مدیره درون سازمان­های ورزشی می­تواند به اجرای سیاست و خط مشی­هایی کمک کند، که جنبه مثبت تعارض را حمایت و از انشعابات منفی آن بکاهد.

6.پیشینه تحقیق……………………………………………………………………………………………………………2

7.روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………2

8.سامانه تحقیق…………………………………………………………………………………………………………..3

فصل اوّل: کلّیات……………………………………………………………………………………………………..4    

مبحث اوّل: مفاهیم………………………………………………………………………………………………………5

گفتار اوّل: پیشگیری……………………………………………………………………………………………………5

بند اوّل: مفهوم پیشگیری………………………………………………………………………………………………5

بند دوم: انواع پیشگیری از جرم……………………………………………………………………………………..8

گفتار دوم: تعلیم و تربیت……………………………………………………………………………………………11

بند اوّل: مفهوم تعلیم و تربیت………………………………………………………………………………………11

بند دوم: تعلیم و تربیت از دیدگاه دانشمندان…………………………………………………………………..12

بند سوم: ابعاد تعلیم و تربیت………………………………………………………………………………………..15

گفتار سوم: تحلیل محتوا…………………………………………………………………………………………….17

گفتار چهارم: کتب درسی…………………………………………………………………………………………..18

بند اوّل: ماهیت کتب درسی………………………………………………………………………………………..18

بند دوم:اهمیت کتب درسی در حوزه آموزش و پرورش…………………………………………………..19

مبحث دوم: تعلیم و تربیت و پیشگیری از جرم………………………………………………………………..21

گفتار اوّل: سیر تاریخی تعلیم و تربیت( آموزش و پرورش)……………………………………………….23

گفتار دوم: نهاد های مؤثّر در تعلیم و تربیت……………………………………………………………………28

بند اوّل: خانواده………………………………………………………………………………………………………..28

بند دوم: همسالان………………………………………………………………………………………………………29

بند سوم: رسانه………………………………………………………………………………………………………….29

بند چهارم: آموزش و پرورش……………………………………………………………………………………..30

گفتار سوم: آموزش و پرورش و پیشگیری از جرم…………………………………………………………..31

بند اوّل: ابعاد تاثیر گذاری نهاد آموزش و پرورش در پیشگیری از وقوع جرم……………………….31

بند دوم: ضرورت مداخله نهاد آموزش و پرورش در پیشگیری از بزهکاری………………………….35

بند سوم: نهاد آموزش و پرورش و اجرای برنامه های پیشگیرانه از جرم………………………………..38

مبحث سوم: روش شناسی تحقیق…………………………………………………………………………………47

گفتار اوّل: تحلیل محتوا……………………………………………………………………………………………..47

گفتار دوم: مراحل تحلیل محتوا……………………………………………………………………………………47

بند اوّل: تجزیه ابتدایی محتوا……………………………………………………………………………………….48

بند دوم: بررسی نتایج، استنباط و تفسیر آن ها…………………………………………………………………48

گفتار سوم: روش انجام کار………………………………………………………………………………………..48

فصل دوم: مبانی…………………………………………………………………………………………………..49

مبحث اوّل: نقش کتب درسی در پیشگیری از جرم………………………………………………………….50

گفتار اوّل: جامعه پذیری……………………………………………………………………………………………50

گفتار دوم: آموزش مدیریت بحران و خویشتن داری……………………………………………………….52

گفتار سوم: آموزش کاربردی حرفه و فنون……………………………………………………………………\ 53

گفتار چهارم: بیان پیامدهای هنجار شکنی و عدول از هنجارها……………………………………………54

مبحث دوم: کتب درسی و پیشگیری رشدمدار از جرم…………………………………………………….55

گفتار اوّل: ماهیت پیشگیری رشدمدار……………………………………………………………………………55

گفتار دوم: جایگاه کتب درسی در پیشگیری رشدمدار از جرم…………………………………………..57

بند اوّل: تدریجی بودن شکل گیری شخصیت…………………………………………………………………58

بند دوم: قابل شناسایی بودن عوامل خطر………………………………………………………………………..60

بند سوم: امکان رفع عوامل خطر…………………………………………………………………………………..62

بند چهارم: تاثیر بیشتر مداخله در کودکی………………………………………………………………………62

مبحث سوم: اسناد و قوانین در حوزه آموزش و پرورش و محتوای کتب درسی…………………….64

گفتار اوّل: اسناد و قوانین بین المللی……………………………………………………………………………..65

بند اوّل: اسناد و قوانین بین المللی در خصوص اهمیت آموزش و پرورش…………………………….65

بند دوم: اسناد و قوانین بین المللی در خصوص محتوای کتب درسی…………………………………..70

گفتار دوم: اسناد و قوانین داخلی………………………………………………………………………………….71

بند اوّل: اسناد و قوانین داخلی در خصوص اهمیت آموزش و پرورش…………………………………71

بند دوم: اسناد و قوانین داخلی در خصوص محتوای کتب درسی………………………………………..72

مبحث چهارم: نقش تحلیل محتوا در فرآیند آموزش و طرّاحی کتب درسی…………………………78

گفتار اوّل: کاربردهای تحلیل محتوای کتاب درسی…………………………………………………………79

بند اوّل: کاربرد توصیفی…………………………………………………………………………………………….79

بند دوم: کاربرد تحلیلی………………………………………………………………………………………………79

بند سوم: کاربرد توسعه ای………………………………………………………………………………………….80

گفتار دوم: ابعاد تحلیل محتوای کتاب درسی………………………………………………………………….81

بند اوّل: بعد درونی کتاب درسی………………………………………………………………………………….81

بند دوم: بعد بیرونی کتاب درسی………………………………………………………………………………….82

فصل سوم: تجزیه و تحلیل محتوای کتب هدیه های آسمانی…………………………………83

مبحث اوّل:تجزیه محتوای کتب هدیه های آسمانی……………………………………………………84

گفتار اوّل:کتاب هدیه های آسمانی پایه دوم………………………………………………………………….84

بند اوّل: نماز…………………………………………………………………………………………………………….84

بند دوم: مسئولیت اجتماعی…………………………………………………………………………………………86

بند سوم: الگوهای رفتاری نیکو……………………………………………………………………………………89

بند چهارم: محیط های مثبت……………………………………………………………………………………….93

گفتار دوم: هدیه های آسمانی پایه سوم…………………………………………………………………………95

بند اوّل: حجاب………………………………………………………………………………………………………..95

بند دوم: معاد باوری…………………………………………………………………………………………………..97

بند سوم: مسئولیت اجتماعی………………………………………………………………………………………..98

بند چهارم: محیط های مثبت……………………………………………………………………………………….99

بند پنجم: الگوهای رفتاری نیکو…………………………………………………………………………………100

بند ششم: ماه رمضان و روزه داری……………………………………………………………………………..101

گفتار سوم: کتاب هدیه های آسمانی پایه چهارم…………………………………………………………..102

بند اوّل: نماز جماعت……………………………………………………………………………………………….102

بند دوم: محیط های مثبت…………………………………………………………………………………………103

بند سوم: مسئولیت اجتماعی………………………………………………………………………………………104

بند چهارم: الگوهای رفتاری نیکو……………………………………………………………………………….105

گفتار چهارم: کتاب هدیه های آسمانی پایه پنجم………………………………………………………….106

بند اوّل: یاد خدا و پرستش او…………………………………………………………………………………….106

بند دوم: معاد باوری…………………………………………………………………………………………………107

بند سوم: الگوهای رفتاری نیکو………………………………………………………………………………….108

بند چهارم: مسئولیت اجتماعی…………………………………………………………………………………..109

بند پنجم: نماز جماعت…………………………………………………………………………………………….110

گفتار پنجم: کتاب هدیه های آسمانی پایه ششم……………………………………………………………111

بند اوّل: معاد باوری…………………………………………………………………………………………………111

بند دوم: مسئولیت اجتماعی……………………………………………………………………………………….112

بند سوم: الگوهای رفتاری نیکو………………………………………………………………………………….112

بند چهارم:حجاب……………………………………………………………………………………………………113

مبحث دوم:تحلیل محتوای کتب هدیه­های آسمانی ………………………………………………………114

گفتار اوّل: اصول انتخاب محتوای آموزشی………………………………………………………………… 114

بند اوّل: انطباق مفاهیم با هدف های آموزشی معین………………………………………………………..115

بند دوم: ارتباط با علاقه و رغبت فراگیران……………………………………………………………………116

بند سوم: ارتباط با نیازهای جامعه و فراگیران…………………………………………………………………117

بند چهارم: ارتباط با توانایی فراگیران………………………………………………………………………….118

بند پنجم: توجّه به هنجارها و ایجاد زمینه برای پرورش رفتارهای مطلوب انسانی………………….120

بند ششم: ارتباط پرسش ها و تمرین ها با اهداف و محتوای درس…………………………………….121

بند هفتم: اعتبار علمی مفاهیم…………………………………………………………………………………….121

بند هشتم: حجم مفاهیم کتب درسی……………………………………………………………………………122

گفتار دوم: اصول سازماندهی محتوای آموزشی…………………………………………………………….122

بند اوّل: داشتن سیر منطقی………………………………………………………………………………………..123

بند دوم: ارتباط محتوای یک پایه با کتاب سایر پایه ها……………………………………………………125

بند سوم: وسعت بخشی تدریجی………………………………………………………………………………..126

گفتار سوم: اصول انتخاب زبان و نحوه بیان………………………………………………………………….127

بند اوّل: استفاده از واژگان و جملات متناسب با سن مخاطب…………………………………………..127

بند دوم: رعایت اصل سادگی و روانی…………………………………………………………………………127

بند سوم: استفاده از زبان خاص هر موضوع…………………………………………………………………..128

گفتار چهارم: اصول انتخاب تصاویر……………………………………………………………………………129

بند اوّل: کمک تصاویر به درک بهتر مفاهیم اساسی و کلیدی محتوا…………………………………130

بند دوم: جذابیت تصاویر………………………………………………………………………………………….130

بند سوم: تناسب با فهم مخاطب………………………………………………………………………………….131

بند چهارم: توجّه به شئون اجتماعی، اسلامی و فرهنگی…………………………………………………..131

نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………133

پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………………..134

منابع…………………………………………………………………………………………………………………..135

مقدمه

بیان مساله
     تعلیم و تربیت صحیح، مهم ترین عامل در پیشگیری از وقوع جرم محسوب می شود. یکی از مهم ترین نهادهای  مؤثّر در تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان و جامعه پذیری صحیح آن ها، نهاد آموزش و پرورش و به طور خاص نهاد مدرسه می باشد. این نهاد برای اعمال اصول تربیتی  موردنظر خود، از ابزارهای متنوعی بهره می­گیرد که اساسی ترین آن ها، کتاب های درسی و محتوای آموزشی این کتب است که فراگیران از بدو یادگیری و افزایش رشد مهارت های شناختی خود با آن ها آشنا می شوند و آن را به عنوان منبع اصلی آموزشی ملاک عمل قرار می­دهند. کتب مذکور تاثیر انکار ناپذیری بر روی شکل گیری شخصیت فرد و یاددهی هنجار­ ­­ها به وی و در نتیجه جامعه پذیری صحیح او دارد. از این رو  محتوای آن ها باید به گونه ای باشد که جنبه ی پیشگیرانه از بروز ناهنجاری ها، انحرافات رفتاری و در نهایت جرم را در آینده داشته باشد.

     یکی از کتبی که فضای باز و مناسبی  برای پرداختن به این قسم آموزه ها را دارا می باشد،کتب هدیه­های آسمانی دوره ابتدایی است که به لحاظ موضوع، قابلیت ارائه ی حجم مناسبی از مفاهیم پیشگیرانه از جرم را دارا می­باشد. اگر محتوای این کتب به صورت علمی بتوانند مفاهیم مذکور را در بر بگیرند، این مفاهیم از نخستین مراحل رشد شناختی کودک و نوجوان در وی نهادینه خواهد شد و این امر تاثیر بسیار زیادی بر جلوگیری از انحرافات در آینده بر روی وی خواهد داشت.

سوالات تحقیق
در متن کتب هدیه های آسمانی دوره ابتدایی تا چه اندازه به مفاهیم و آموزه های پیشگیرانه از جرم توجّه شده است؟
مفاهیم پیشگیرانه موجود در کتب هدیه های آسمانی به لحاظ کیفیت و کمیّت در چه سطحی ارائه شده اند؟
ضرورت تحقیق
 
     با توجّه به تاثیرگذاری بسیار بالای کتاب هدیه های آسمانی بر روی عقاید، باورها و شخصیت کودک و نوجوان و نقش اساسی مفاهیم این کتب در تربیت اخلاقی و اجتماعی فرد و بهنجار کردن وی، لذا ضروری است که برای پیشگیری از انحرافات در آینده و جامعه پذیر کردن صحیح کودک و نوجوان، تجزیه و تحلیلی اصولی و علمی بر روی کمیّت و کیفیت مفاهیم پیشگیرانه از جرم این کتاب صورت بگیرد.

اهداف تحقیق
بررسی وجود یا عدم وجود مفاهیم پیشگیرانه از جرم در محتوای کتب هدیه های آسمانی دوره ابتدایی.
بررسی کمیّت و کیفیت مفاهیم پیشگیرانه از جرم به کار رفته در کتب هدیه های آسمانی.
فرضیه های تحقیق
به نظر می رسد در کتب هدیه های آسمانی دوره ابتدایی، برخی مفاهیم پیشگیرانه از جرم وجود دارد.
به نظر می رسد گرچه برخی مفاهیم پیشگیری از جرم در محتوای کتاب های هدیه های آسمانی وجود دارد اما از کمیّت و کیفیت مطلوب برخوردار نمی باشند.
روش تحقی
تعداد صفحه :163     روش تحقیق در این پایان نامه همچون اکثر تحقیقات علوم انسانی به صورت توصیفی_تحلیلی است. به عبارت دیگر مطالعه ی منابع و فیش برداری به همراه تحلیل ونقد آنها و تجزیه و تحلیل داده ها، روش تحقیق در این پایان نامه می باشد. روش جمع آوری اطّلاعات نیز کتابخانه ای می­باشد.

     در فصل اوّل سعی شده است کلّیات موضوع تحقیق در سه مبحث: مفاهیم، تعلیم و تربیت و پیشگیری از جرم و روش شناسی تحقیق، ارائه شود.

مبحث اوّل : مفاهیم

     در مواجهه با موضوعات مختلف، در خیلی از موارد در می یابیم که یکی از علل و موارد مهم مناقشه، ناسازگاری و چالش اذهان خوانندگان و شنوندگان و اطراف گفت و گو، بی توجّهی به معنا و مفهوم واژه های کلیدی است که بدون دریافت معنا و ادراک آن ها نمی توان به ماهیت اصلی مطلب پی برد. از سوی دیگر آشنایی خواننده با مفاهیم بنیادین به کار رفته در یک تحقیق شرط لازم برای فهم محتوای تحقیق می باشد. بنابراین برای فهم درست مباحث در هر زمینه و رشته ی علمی، پیش از هر اقدامی لازم است به بحث مفهوم شناسی توجّه کافی داشته باشیم.

گفتار اوّل : پیشگیری

     در این گفتار به بررسی معنا و مفهوم پیشگیری و انواع آن خواهیم پرداخت.          

بند اوّل: مفهوم پیشگیری

الف ) معنای لغوی:

     پیشگیری از نظر لغوی معنایی روشن و پرکاربرد دارد. در ادبیات محاوره ای پیشگیری در معنای مانع وقوع امری شدن، جلوی وقوع امر ممکنی را گرفتن، به استقبال خطر رفتن و مانع تحقق آن شدن استعمال می شود. تعریف لغت شناسان نیز منطبق بر همین معنای عامیانه می باشد و پیشگیری را به معنای جلوگیری کردن، مانع شدن، منع کردن، به نگهداری برخواستن، از پیش مانع شدن از سرایت امراض و پیش بندی کردن مانند سیل یا جریان آب[1]، دانسته اند.

انسان موجودی است خدایی و خداوند سرشت الهی را در خلقت انسان بکار برده است و ابزارهایی از قبیل حس و عقل و فطرت را در وجود او برای شناخت راه درست از نادرست به ودیعه نهاده است. خداوند متعال موجودات جهان را بیهوده نیافریده بلکه هدفی متعالی از آفرینش آنها داشته است. بنابراین انسان موجودی هدفمند است و هدف او براساس آیات الهی قرارگرفتن در جهت کمال و سعادت پایدار می باشد. بنابراین انسان نیازمند راهنمایانی از طرف خداست که بتوانند زندگی وی را در مسیر صحیح مدیریت کنند.

هدف این پژوهش روشن نمودن کارکرد حجت الهی، تأثیر آن بر زندگی انسان و هم چنین تعیین وظایف مقطعی و دائمی اوست.

در نهایت به این نتیجه می رسیم که حجت های الهی در سه فضای عقاید و معارف،فقه و رفتار،تزکیه و اخلاق فعالیت کرده و دائما نقشی تأثیر گذار در زندگی انسان به عهده دارند. بنابراین بایستی او وجود داشته باشد و انسان او را بشناسد و با او رابطه روحی و معنوی برقرار کند. بدین ترتیب در هر زمان حضور حجت الهی الزامی است.در این تحقیق نوعاً از منابع و متون تفسیری و روایی و کلامی استفاده شده است.

واژگان کلیدی: کارکرد، حجت الهی، هدایت، انسان، قرآن

 

 

 

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                صفحه

فصل اول: کلیات …………………………………………………………………………………………………………………………………………………..1

1-1.بیان مسأله تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………………….2

1-2.بیان اهمیت و ضرورت تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………3

1-3.پیشینه تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………….3

1-4.سؤال های تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………………..4

1-4-1. سؤال اصلی……………………………………………………………………………………………………………………………………………….4

1-4-2. سؤالات فرعی……………………………………………………………………………………………………………………………………………4

1-5. فرضیه های تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………………4

1-6. روش تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………….5

1-7. تعریف مصطلحات…………………………………………………………………………………………………………………………………………5

1-7-1. حجت………………………………………………………………………………………………………………………………………………………5

1-7-2. رسول……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….7

1-7-3. نبی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..8

1-7-4. امام………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….8

1-7-4-1. امامت در لغت……………………………………………………………………………………………………………………………………….8

1-7-4-2. امامت در اصطلاح…………………………………………………………………………………………………………………………………9

1-7-4-2-1. امامت در اصطلاح اهل سنت………………………………………………………………………………………………………………9

\

1-7-4-2-2. امامت در اصطلاح شیعه……………………………………………………………………………………………………………………10

1-7-5. هدایت……………………………………………………………………………………………………………………………………………………10

1-7-6. انذار و تبشیر…………………………………………………………………………………………………………………………………………..11

1-7-7. تزکیه و تربیت…………………………………………………………………………………………………………………………………………11

1-7-8. تذکر………………………………………………………………………………………………………………………………………………………12

فصل دوم: انسان و نیاز به حجت الهی…………………………………………………………………………………………………………………….13

2-1. بخش اول: انسان شناسی……………………………………………………………………………………………………………………………….14

2-1-1. اهمیت انسان شناسی………………………………………………………………………………………………………………………………..14

2-1-2. دانش محدود بشری…………………………………………………………………………………………………………………………………17

2-1-3. ابزارهای شناخت انسان…………………………………………………………………………………………………………………………….19

2-1-3-1. احساس و تجربه………………………………………………………………………………………………………………………………….19

2-1-3-2. عقل و خرد…………………………………………………………………………………………………………………………………………21

2-1-3-3. تاریخ و آثار تاریخی…………………………………………………………………………………………………………………………….25

2-1-3-4. فطرت و وجدان و شعور باطن………………………………………………………………………………………………………………27

2-1-3-5. وحی آسمانی………………………………………………………………………………………………………………………………………29

2-1-4. انسان و آموزه های وحیانی……………………………………………………………………………………………………………………….31

2-2. بخش دوم: غایت شناسی………………………………………………………………………………………………………………………………34

2-2-1. اهداف آفرینش انسان……………………………………………………………………………………………………………………………….36

2-2-1-1.اظهار صفات الهی…………………………………………………………………………………………………………………………………36

2-2-1-2. آزمودن انسان………………………………………………………………………………………………………………………………………36

2-2-1-3. پرستش و بندگی خدا…………………………………………………………………………………………………………………………..38

2-2-1-4. دستیابی به رحمت بی پایان الهی……………………………………………………………………………………………………………38

2-3. بخش سوم: نیاز به حجت خدا……………………………………………………………………………………………………………………….42

3-1-1-3-2. فلسفه تعلیم و تربیت انسان ها توسط حجت های الهی………………………………………………………………………101

3-1-1-3-3. تأثیر حجت های الهی  در تعلیم و پرورش رهبران……………………………………………………………………………..106

3-1-2. وظایف حجت های الهی در حوزه فقه و رفتار…………………………………………………………………………………………..109

3-1-2-1. اجراء عدالت اجتماعی………………………………………………………………………………………………………………………..110

3-1-2-1-1. اهمیت و جایگاه عدالت اجتماعی…………………………………………………………………………………………………….110

3-1-2-1-2. عدالت اجتماعی و عدالت اقتصادی………………………………………………………………………………………………….113

3-1-2-1-3. تفاوت قسط و عدل……………………………………………………………………………………………………………………….116

3-1-2-1-4. آثار و نتایج عدالت اجتماعی……………………………………………………………………………………………………………118

3-1-2-2. تشکیل حکومت………………………………………………………………………………………………………………………………..119

3-1-2-2-1. نظام حکومت انبیا………………………………………………………………………………………………………………………….120

3-1-2-2-2. زعامت و رهبری سیاسی و حکومتی پیامبر در جامعه………………………………………………………………………….122

3-1-2-2-3. فلسفه امامت از نظر امامیه……………………………………………………………………………………………………………….126

3-1-2-3. قضاوت و دادگری……………………………………………………………………………………………………………………………..128

3-1-2-3-1. منصب داران قضاوت……………………………………………………………………………………………………………………..130

3-1-3. وظایف حجت های الهی در حوزه تزکیه و اخلاق……………………………………………………………………………………..134

3-1-3-1. تزکیه و تربیت…………………………………………………………………………………………………………………………………..135

3-1-3-1-1. تربیت از دیدگاه اسلام……………………………………………………………………………………………………………………136

3-1-3-1-2. کرامت انسان ها، تنها هدف پیامبران…………………………………………………………………………………………………136

3-1-3-1-4. تزکیه در استعمالات قرآنی………………………………………………………………………………………………………………140

3-1-3-2. تذکر………………………………………………………………………………………………………………………………………………..142

3-1-3-2-1. تذکر در قرآن………………………………………………………………………………………………………………………………..142

3-1-3-3. آزادسازی انسان ها از غل و زنجیر……………………………………………………………………………………………………….145

3-1-3-3-1. معنای إصر و أغلال……………………………………………………………………………………………………………………….145

3-1-3-3-2. خرافه ها و بدعت ها……………………………………………………………………………………………………………………..146

3-2. بخش دوم: تقسیم بندی وظایف به مقطعی و دائمی………………………………………………………………………………………..149

3-3. بخش سوم: آثار کارکردهای حجت های الهی در زندگی انسان………………………………………………………………………..154

فصل چهارم: خلاصه و نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………………..160