امروزه شایستگی به یک اصطلاح چند منظوره تبدیل شده است که با معانی مختلف در زمینه ­های علمی متنوع مورد استفاده قرار می­گیرد (مجاب و دیگران، ۲۰۱۱). در ادبیات مربوط به شایستگی، تعاریف متنوعی از شایستگی­ها وجود دارد، اگرچه همه آنها بطور وسیع شبیه هم­اند و اساسا بر نقشها و مسئولیت­های شغل متمرکزند (کلارک و ارمیت، ۲۰۱۰)، اما با بررسی ان به این نتیجه میرسیم که یک تعریف واحد و اصطلاح معین در مورد شایستگی وجود ندارد(کرمی، ۱۳۸۶).

1. 1. سیف بهترین ملاک شایستگی معلم را توانایی او در ایجاد تغییرات پیش بینی شده در برنامه درسی و هدف­های آموزشی در شاگردان می­داند(سیف، ۱۳۷۲)

1. 1. ملکی معلمی را شایسته می­داند که دارای صلاحیت­های شناختی-حرفه ای-عاطفی باشد(ملکی، ۱۳۷۶)

شایستگی معلمان
شکل ۱٫۲٫ مدل مفهومی شایستگی معلمان

• • صلاحیت عاطفی^[۲۹]:

مجموعه گرایش­ها و علایق معلم نسبت به مسائل و موضوعات مرتبط با تعلیم و تربیت است.

• • صلاحیت حرفه ای^[۳۰]:

مجموعه توانایی­های علمی در تهیه و اجرای مرحله سه گانه قبل از تدریس، حین تدریس، بعد از تدریس.

• • صلاحیت شناختی^[۳۱]:

مجموعه آگاهی­ها و مهارت­ های ذهنی است که معلم در شناخت و تحلیل مسائل و موضوعات مرتبط با تعلیم و تربیت توانا می­سازد.

1. 1. ابن سینا معلمی را شایسته می­داند که متدین، عاقل، آگاه به مسایل تربیتی و اخلاقی بوده و در پرورش کودکان مهارت داشته و به تفاوتهای فردی واقف باشد(به نقل از نقدی، ۱۳۷۴)

1. 1. مانیر معلمی را شایسته و موفق می­داند که از سه شیوه رهبری"آمرانه-مشورتی-عدم مداخله” تا آن میزان بهره گیری کند که موقعیت یادگیری اقتضا کند(مانیر، ۱۹۹۲).

الف) شیوه آمرانه:
در این شیوه همه تصمیم گیری­ها با مربی است و ورزشکار به دستور مربی عمل می­ کند. فرض زیر بنایی رویکرد آن است که مربی دارای دانش و تجربه است و این، او می­باشد که باید به ورزشکار بگوید چه کار کند و نقش ورزشکار آن است که گوش دهد و فرمان را دریافت و اجرا کند(رینر، ۲۰۰۴)^[۳۲]
ب) شیوه تسلیم و واگذاری:
مربیانی که این شیوه را بر می­گزینند کمتر تصمیم گیرنده هستند. این شیوه یعنی توپ را جلوی ورزشکار بینداز و او را رها کن. در اینجا مربی تقریبا هیچ آموزشی نمی­دهد، اعمال نفوذ ناچیزی بر ورزشکاران دارد و مسائل انضباطی را تنها در مسائل بسیار ضروری حل و فصل می­ کند. (رینر، ۲۰۰۴)
ج) شیوه همکاری:
مربیانی که شیوه همکاری را بر می­گزینند ورزشکاران را در تصمیم گیری­ها شرکت می­ دهند. چنین مربیانی اگرچه مسئولیت خود را رهبری و هدایت ورزشکاران به سوی اهداف تعیین شده می­شناسند اما می­دانند اگرچه به ورزشکار فرصت شرکت در تصمیم گیری را ندهند در مقابل اهداف تیمی، مسئولیت و تعهدی را نمی­پذیرند(رینر، ۲۰۰۴)

1. 1. 1. به عقیده پرل، معلمی را در ایفای نقش خود بعنوان رهبر، موفق عمل می­ کند که دارای ویژگی­هایی هم چون: در بحث پرانرژی و برای توافق شرافتمندانه آماده است-تنوع و گوناگونی را ترغیب می­ کند-تعارضها را تشخیص می­دهد-قوانین و مقررات آموزشی را با توجه به آثار و نتایج مورد استفاده قرار می­دهد.

   

1. 1. باندر شایستگی را اینگونه تعریف می­ کند: هرگونه دانش، مهارت، توانایی یا کیفیت شخصی است که از طریق رفتار، نشان داده می­ شود و منجر به تعالی خدمت دهی می­ شود.

1. 1. منسفید نیز شایستگی را شامل مهارت ­ها و عاداتی می­داند که برای کارکنان ضرورت دارد تا در یک شغل موثر باشند.

1. 1. در تعریفی از موسسه نشنال پارک سرویس امپلویز(۲۰۰۴)، شایستگی مجموعه ­ای از دانش، مهارت ­ها و توانایی­ها در یک شغل خاص است که به شخص اجازه می­دهد به موفقیت در انجام وظایف دست یابد

1. 1. فیلپوت و همکاران(۲۰۰۲)، شایستگی را بعنوان ترکیبی از مهارت ­ها، دانش و نگرش­های مورد نیاز برای انجام یک نقش به گونه ­ای اثربخش، تعریف می­ کند.

1. 1. ژانگ یی یوان (۲۰۰۶)^[۳۳]، بیان می­ کند که شایستگی استادان باید شامل شایستگی حرفه ای(دانش و مهارت) و شایستگی الگوی کاری(نفوذ، مشاوره و ارتباطات) و شایستگی روان شناختی(سازگاری، همکاری، وفاداری، مسئولیت پذیری)باشد.

1. 1. اشمیت(۲۰۱۰)^[۳۴]، نیز شایستگی استادان را شامل چهار شایستگی اصلی: دانش حرفه­ای، عقاید و ارزشها، انگیزش و خودتنظیمی می­داند.

1. 1. اوگینکو(۲۰۱۱)^[۳۵]، شایستگی استادان را به سه دسته شایستگی­های کلیدی، اساسی و ویژه طبقه بندی کرده است.

1. 1. وانگ یی(۲۰۰۶)^[۳۶]، بیان می­ کند که شایستگی استادان شامل تفکر منطقی، برقراری ارتباط، موفقیت مداری، روابط فردی، کسب اطلاعات، مسئولیت پذیری و خلاقیت و نوآوری است.

1. 1. کیویان و کین(۲۰۰۹)^[۳۷]، مدلی برای شایستگی استادان ارائه کردند که بر اساس آن شایستگی استادان به چهار دسته: شایستگی فردی، شایستگی آموزشی، شایستگی همکاری، شایستگی پژوهشی تقسیم می­ شود.

1. 1. سیلوی پرز و جکیوس ساری(۲۰۰۵)^[۳۸]، معتقدند که یک معلم تربیت بدنی خوب معلمی نیست که در رشته­ های ورزشی مختلف مهارت کافی داشته باشد بلکه او در وهله اول باید از دانشی عمیق و کامل درباره تدریس برخوردار باشد.

1. 1. رولفس و ساندرس(۲۰۰۷)^[۳۹]، درباره شایستگی استادان مولفه­های زیر را برای تعریف شایستگی مناسب می­دانند: دانش استاد-رفتار استاد-تفکر استاد-شخصیت استاد-تصمیم گیری-کنترل موثر فعالیت­های یادگیری دانشجویان.

1. 1. آنجوس سیلوا(۲۰۱۰)، بیان می­ کند که شایستگی­های استادان یکی از مهمترین مسائل مربوط به کیفیت تدریس آنهاست.

1. 1. روان شناسان، شایستگی را محرک، ویژگی یا مهارت برجسته تعریف کرده ­اند که منجر به عملکرد شغلی بهتر می­ شود. مرابیل و ریچارد ( ۱۹۹۷ ) می­گویند که در انتخاب شایسته­ترین­ها باید به توانایی­ها، شاخصهای رفتاری، باورها، ویژگی­های شخصیتی، نگرشها و مهارت­ های افراد توجه شود. (عریضی، ۱۳۸۴).

1. 1. فیلپوت( ۲۰۰۲ ): ترکیبی از مهارت ­ها، دانش ونگرش­های مورد نیاز برای انجام یک نقش بگونه­ای اثربخش.

1. 1. دولت ساسکاچوان( ۱۹۹۸ ): هرگونه دانش، مهارت یا ویژگی شخصی که یک فرد را قادر می­سازد تا عملکرد موفقیت آمیز به نمایش بگذارند را شایستگی تعریف کرده است.

1. 1. منزفیلد( ۱۹۹۹ ): یک ویژگی شخصی که در عملکرد اثربخش یا برتر نتیجه می­دهد.

1. 1. رنکین ( ۲۰۰۲ ): مهارت ­ها و رفتارهایی که سازمانها از کارکنان برای انجام دادن کارشان انتظار دارند.

1. طبق تعریف ارائه شده توسط جامعه بین المللی عملکرد مجموعه دانش، مهارت و نگرشهایی که کارکنان را قادر می­سازد به صورتی اثربخش فعالیت­های مربوط به شغل و یا عملکرد شغلی را طبق استانداردهای مورد انتظار انجام دهند شایستگی نامیده می­ شود.

۲۲

۹

۵

۴

۴۶

۱۰

۹

۹

۸

بیشینه

۳۴

۲۲

۹

۵

۴

۴۶

۱۰

۹

۹

۸

نمودار ۴-۲- ۱۱- آماره های توصیفی متغیر رضایت شغلی
نمودار ۴-۲- ۱۲- آماره های توصیفی متغیر فرسودگی شغلی
نمودار ۴-۲- ۱۳- آماره های توصیفی مؤلفه خستگی عاطفی
نمودار ۴-۲- ۱۴- آماره های توصیفی مؤلفه مسخ شخصیت
نمودار ۴-۲- ۱۵- آماره های توصیفی مؤلفه فقدان موفقیت شخصی
نمودار ۴-۲- ۱۶- آماره های توصیفی متغیر معنویت محیط کار
نمودار ۴-۲- ۱۷- آماره های توصیفی مؤلفه فردی-روان شناختی معنویت
نمودار ۴-۲- ۱۸- آماره های توصیفی مؤلفه فردی-پرورش روح معنویت
نمودار ۴-۲- ۱۹- آماره های توصیفی مؤلفه گروهی معنویت
نمودار ۴-۲- ۲۰- آماره های توصیفی مؤلفه سازمانی معنویت
۴-۳- بررسی فرضیه های تحقیق
پیش فرض های آزمون همبستگی پیرسون:

• رابطه بین دو متغیر خطی باشد.

• شکل توزیع هر دو متغیر مشابه باشد یا دو متغیر دارای توزیع دو متغیری توام بهنجار باشد.

• نمودار پراکندگی یکسان باشد (دلاور،۱۳۷۸).

با توجه به اینکه شرایط فوق برقرار است لذا برای بررسی رابطه بین معنویت محیط کار با رضایت شغلی و فرسودگی شغلی آزمون همبستگی پیرسون در اولویت قرار دارد. لازم به ذکر است آزمون همبستگی اسپیرمن و تاوbکندال برای تأیید آزمون همبستگی پیرسون انجام شده است.

الف- فرضیه های اصلی
۴-۳-۱- معنویت محیط کار با فرسودگی شغلی معلمان مقطع متوسطه ناحیه ۱ شهرستان کرمان رابطه معناداری دارد
: بین معنویت محیط کار و فرسودگی شغلی رابطه وجود ندارد.
: بین معنویت محیط کار و فرسودگی شغلی رابطه وجود دارد.
با توجه به تجزیه و تحلیل داده ها، مشخص شد که ضریب همبستگی پیرسون بین دو متغیر معنویت محیط کار و فرسودگی شغلی برابر ۴۰۸/۰- و با p-مقدار (معنی داری) برابر ۰۰۰/۰ می باشد، که معنی داری کوچکتر از سطح معنی داری α=۰/۰۵ است، لذا در این سطح، فرض H₀ یعنی عدم وجود رابطه رد می شود و در نتیجه بین معنویت محیط کار و فرسودگی شغلی در معلمان مقطع متوسطه ناحیه ۱ شهرستان کرمان رابطه معنی داری وجود دارد. این مطلب با توجه به نحوه پراکندگی نقاط و همچنین خط برازش شده در نمودار (۴-۳-۱) مورد تأیید است. در ضمن منفی بودن ضریب همبستگی و شیب خط برازش شده نشان از رابطه معکوس بین این دو متغیر دارد. همچنین ضریب تعیین بین دو متغیر برابر ۱۶۷/۰ است، به عبارت دیگر ۷/۱۶ درصد تغییرات بین دو متغیر مشترک است (۷/۱۶ درصد تغییرات نمرات فرسودگی شغلی معلمان به وسیله معنویت محیط کار توجیه می شود) (جدول و نمودار ۴-۳-۱).
جدول ۴-۳- ۱- آماره های آزمون همبستگی پیرسون مربوط به رابطه بین معنویت محیط کار و فرسودگی شغلی معلمان مقطع متوسطه ناحیه ۱ شهرستان کرمان

ز احمد تا احد یک میم فرق است همه عالم درین یک میم غرق است(۹)

(گلشن راز، شبستری، دیباچه)

معنی بیت: دنیای تنگ میم گونه و یا دنیا و زمین دایره و کروی شکل در مقابل مقام والای محمد (ص) و هدف اصلی آفرینش (و یا در مقابل حرف میم از نام مبارک آن حضرت ) سر تعظیم فرود آورده و کرنش کرده است.
۴۳)محز سیاهی هجده هزار عالم را به هفت موی سپیدش که هست نیم بها
سیاهی: می تواند معنای بزرگی و وسعت را داشته باشد. سیاه معادل واژه (قارا) است و قارا در ترکی به معنای بزرگ را افاده می‌کند.
هجده هزار عالم: کنایه از عالمهای بیشمار (فرهنگنامه شعری). قدما تعداد عوالم را هجده هزار می دانستند و در حدیث نیز آمده است که: «إن‌لله تعالی ثمانیه عشر الف عالم، اصغرها هذه‌الدنیا و ما فیها».
ترجمه: خدای تعالی را هجده هزار عالم است که کوچکترین آنها این دنیاست.
و ابوالعالیه گفت: هجده هزار است از آن جمله یکی عالم انس است و یکی عالم جن. و بعضی دیگر گفتند: عالم هجده هزار است یکی از آن این آسمان و زمین و مافیهاست و حدیث مذکور مقوی این قول است.
(تعلیقات دیوان مجیر،).
جولانگه تو زان سوی الاست گر کنی هژده هزار عالم ازین سوی لارها(۱۰)
صاحب بصائر آورده است که در هر ربعی را از عالم، از شرقی و غربی و جنوبی و شمالی، چهار هزار و پانصد عالم است که مجموع هژده هزار باشد و در خلاف المناقب از سید علی همدانی مذکور است که عالم، سه صد و شصت هزار باشد و بعضی هژده عالم گویند، چنانچه عقیله و نوریه و روحیه و نفسیه و تبعیه و جسمیه و عنصریه و مثالیه و خیالیه و برزخیه و حشریه و جنانیه و جهنمیه و اعراضیه و رؤیتیه و صوریه و جمالیه و کمالیه. مجموع این عوالم در دو عالم ظاهر و باطن که غیب و شهادت است، مندرج است (از لطایف) و بعضی چنین نوشته که عالم عقول و عالم ارواح و عالم افلاک که نه است و عالم عناصر که چهارست و عالم موالید که سه باشد. مجموع هژده می‌شود (غیاث، ۹۵۸-۹۵۷).
هژده هزار عالم کنایه از کثرت، زیادی و عظمت است.
هفت کنایه از قلت است.
بین سپید و سیاه تضاد و طباق وجود دارد.
بین هژده هزار و هفت، تناسب وجود دارد و نیز بین خریدن و بها.
موی سپید ظاهراً به معنی چیز کم ارزش و سیاهی هژده هزار عالم به معنی مجهول بودن و عظمت و درک ناپذیری عمر جهان هستی است.
درباره‌ی هفت موی سپید پیامبر اسلام در سفینه البحار زیر عنوان شعرالنبی، خبری آمده است که ترجمه‌ی آن به شرح زیر است: مردی از فرزندان انصار حقه‌ی نقره ای سر بسته آورد و رضا علیه‌السلام را گفت: کسی نظیر این چیز را به تو تحفه نداده است، و آن را باز کرده، هفت موی از آن بیرون آورد و گفت: این موی پیغمبر صلعم است و رضا علیه السلام چهار تای موی از آنها جدا کرده، فرمود: این موی اوست و (آن مرد) به ظاهر نه در باطن، قبول کرد و پس رضا علیه السلام او را از شبهه بیرون آورد، به اینکه سه تار آن را بر آتش نهاد و سوختند و بعد از آن چهار تار را بر آتش نهاد که مانند طلا گردیدند. (تعلیقات دیوان مجیر).
معنی بیت: منظور شاعر و مفهوم کلی بیت این است که: حتی اجزای ناچیزی از وجود جسمانی پیغمبر اسلام (ص) مانند هفت موی سپید او (که در بالا به قصه آن اشاره شد) به تمام عالم هستی (هژده هزار عالم، به عقیده قدما، عالم هستی از هژده هزار عالم تشکیل شده) می‌ارزد و از آن با ارزشتر است، چه برسد به وجود معنوی او که بیشتر از همه ما سوی می‌ارزد.
۴۴)ز خاک درگه او جوی دفع افعی دهر که خاک همدم تریاق اکبر است آنجا
افعی دهر: کنایه از روزگار و دنیای پرمخاطره (فرهنگنامه شعری).
تریاق اکبر؛ تریاق: ۱-پادزهر، پازهر ۲-افیون، تریاک ۳-معجونی مرکب از داروهای مسکن و مخدر که به عنوان ضد دردها و سموم به کار می رفته و در ترکیباتش عصاره های گیاهان خانواده‌ی شقایق و خشخاش به کار می رفته است؛ تریاق فاروق، تریاق کبیر (معین). معجونی است مرکب از هفتاد ادویه و دافع جمیع زهرها و مقوی دل و دماغ و شریفترین انواع تریاقهاست و آن را در ترکیب قرص افعی و امثال آن به کار برند. (لغت‌نامه، به تلخیص)
بین خاک و تریاق آرایه‌ی سجع مطرف وجود دارد.
معنی بیت: چون خاک آستانه قدس پیامبر (ص) همچون پادزهر دافع سموم روزگار پرمخاطره مانند افعی است. پس با خاک آستان و مرقد مطهر او، زهر افعی روزگار را تسکین‌بخش. (با متوسل شدن به خاک تربت پاک آن حضرت، بر تلخیها و مخاطرات روزگار غلبه کن).
۴۵)درون چاردری هر سحر به ماتم او چراغ هفت فلک راوقی است خون پیما
چاردری: اطاقی که چهار در دارد و کنایه از عالم (فرهنگنامه شعری).
چراغ هفت فلک: کنایه از خورشید. (همان)
راوق: راوک، بر وزن ناوک، صاف و لطیف و پالوده‌ی هر چیز باشد و معرب آن راوق است. صاحب غیاث اللغات می نویسد: راوق- به فتح واو- پالونه شراب یعنی جامه و غیره که به آن شراب را صاف کنند (از صراح) و در موید نوشته که به معنی شراب نیز آمده و در رساله‌ی معربات آورده ه راوق معرب راوک است و ابن حاج نوشته که راوق بر وزن فاروق است به معنی پالونه‌ی شراب نه راوق به فتح واو، مخفف راووق است که واو ثانی را حذف کرده، واو اول را فتح داده اند. زیرا که در کلام عرب فاعل به ضم عین نیامده است. به هر تقدیر در استعمال فارسیان راوق به معنی شراب مجازاً باشد باطلاق سبب بر مسبب (غیاث) آلتی است که به وسیله‌ی آن مایعات را تمیز و صافی کنند بدین طریق که زگال بید را در کیسه کرده و ظرف در زیر آن گذارند و شراب در آن زگال ریزند که از زگال گذشته در آن ظرف ریزد و صافی شده در ظرف آید و رنگش در کمال سرخی و صفا شود. (لغت‌نامه، به تلخیص)
بید بسوز و باده کن راوق و لعل باده را چو دم مشگ و عود تر عطر فزای تازه بین
(خاقانی، به نقل از تعلیقات دیوان مجیر)
خون پالا: در نسخه‌ی بدل خون پیما آمده که بهتر به نظر می رسد؛ پیماینده‌ی خون، خونریز.
… هر سحر به خاطر او: اشاره به رنگ سرخگون سحر و شفق آفتاب (فلق) و حرکت خورشید در آسمان سرخگون صبح که گویا خورشید راوق و غربالی است که از چشمان او (چشمه‌های او) در ماتم حضرت پیغمبر بر چهار جهت زمین و آسمان و هفت فلک، خون غربال و ریخته می شود.
معنی بیت: از زمانی که پیامبر (ص) وفات فرموده، در این عالم، صبحگاهان در ماتم او، خورشید مانند پالونه و صاف کننده اشکهای خونین افلاک (یا افلاکیان) است که با همه پالایشی که دارد باز خون افشان است. (سرخی افق در سحرگاهان و هنگام طلوع خورشید را در نظر داشته است).
۴۶)نواله دو جهان برنتافت معدش از آن که سیر بود و برین خوان نمک نداشت ابا
خاقانی گوید:

بر خوان این جهان زده انگشت در نمک ناخورده دست شسته ازین بی‌نمک ابا

نواله: لقمه، ۱-لقمه خوراکی برای گذاشتن در دهان ۲-مقداری خوراک که به کسی اختصاص دهند (معین)

برتافتن: تحمل کردن
نمک نداشتن: کنایه از بی لطف و بی‌ملاحت و ناگیرا بودن و «نمک داشتن: گزیده و جذاب و بانمک بودن» (فرهنگ کنایات، ص ۴۹۰). /ابا: آتش/ نمک نداشتن ابای خوان جهان: کنایه از بی لطف و بی خاصیت بودن نعمتهای این دنیا.
این بیت حدیثی از پیامبر (ص) را به یاد می آورد: لی‌ مع‌الله وقت لایسع معی فیه ملک مقرب و لا نبی مرسل. بین نواله، معده، سیر، خوان، نمک و ابا مراعات النظیر وجود دارد.
معنی بیت: پیامبر (ص) نسبت به نعمتها و لذایذ دنیا و آخرت، بی توجه بود و میل و اشتهایی به خوراک دو جهان نداشت، زیرا که چشم و دلش سیر بود و نعمتهای این دنیا را بی لطف و خاصیت و ناگیرا یافته بود. (اشاره به آن است که حضرت رسول اکرم را میان نعمتهای دو دنیا و فقر مخیر گردانیدند و آن حضرت فقر را برگزید).
۴۷)دلی که زلّه کش عرش اوست روح الله قبول کی کند از دست کودکان خرما
زلّه کش: آنکه ریزه های طعام از خوان کسی برگیرد. (فرهنگنامه شعری)
عرش: آسمانی که بالای همه آسمانها باشد (فرهنگ نفیسی) جسم محیط به عالم را که فلک الافلاک باشد، عرش گویند (فرهنگ لغات و تعبیرات)
روح الله: لقب حضرت عیسی مسیح:

نه روح الله درین دیر است چون شد چنین دجال فعل این دیر مینا(۱۱)

قبول کی کند: قبول نکند (استفهام انکاری).

معنی بیت:‌ در دنباله بیت پیشین (وصف پیامبر (ص)) می گوید: دلی که حضرت عیسی(ع) ریزه خوار در آستان بلند و رفیع اوست، کی از دست مبتدیان حقیری (چون من شاعر)، خرما (این سخنان شیرین و مدح) را قبول خواهد کرد؟
قبول کردن خرما از دست کودکان: ایهاماً می تواند اشاره ای باشد به پذیرفتن اشعار سروده شده توسط مجیر از جانب حضرت رسول اکرم(ص)، که سخن در شیرینی به خرما تشبیه شده است.
۴۸)اثیر غاشیه دار دلش به روز مصاف صبا جنیبه کش نصرتش به روز وغا
اثیر: به معنی خالص است، و به معنی مختار هم آمده و به معنی فلک نیز هست. پیشینیان نیز اجرام سماوی و افلاک را اثیریات می گفتند. بدین جهت اثیر برای چرخ (فلک- آسمان- سپهر) در شعر فارسی صفت آورده شده است. (فرهنگ اصطلاحات نجومی)

به جود و لطف ببرد او لطابت و بسپرد یکی به باد صبا و یکی به چرخ اثیر

(دیوان عنصری، ۲۸)

صوفی سیاوش، ر.، و جان‌محمدی، ح. ۱۳۸۸٫ تغذیه دام. ترجمه انتشارات عمیدی، ویرایش ششم، چاپ اول، ص ۷۲۹-۷۳۲٫
طهمورث پور، م .و طهماسبی، ع. ۱۳۸۶. ارزیابی مواد خوراکی دام و طیور. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، ص ۱۸۱- ۲۰۲٫
قدسی رائی، ه . و ارزانی ،ح.(۱۳۷۶).بررسی عوامل مؤثر بر خوشخوراکی گونه های مهم مرتعی منطقه چهار باغ گرگان، نشریه پژوهش و سازندگی.۳ : ۵۰-۵۳٫
قنبری گردونگ، ا. ۱۳۷۹٫ خصوصیات شیمیایی، قابلیت هضم و تجزیه پذیری سیلو علوفه کامل جو. پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته علوم دام، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد.
ماتور، آ. ۱۳۸۶٫ روش های آزمایشگاهی در دام و طیور(ترجمه) . ، انتشارات آییژ.ص۶۸-۷۱٫
مقدم ،م. ر ۱۳۷۷ . مرتع و مرتعداری انتشارات دانشگاه تهران، ص ۲۲۷٫
مقدم، م.، تقی زاده، ا.، نوبخت، ع. و احمدی، ا. ۱۳۹۰٫ ارزش غذایی تفاله انگور و برگ مو کشمشی با بهره گرفتن از روش های کیسه های نایلونی و تولید گاز. نشریه پژوهشهای علوم دامی ایران، دانشگاه فردوسی مشهد، ۳(۴): ۴۳۵-۴۴۳٫
منصوری، ه.، نیکخواه، ع.، رضائیان، م و میرهادی، س.ا. ۱۳۸۲. تعیین میزان تجزیه پذیری علوفه با بهره گرفتن از فن تولید گاز و کیسه های نایلونی. مجله علوم کشاورزی ایران، ۳۴(۲): ۵۰۷-۴۹۵٫
نیکخواه، ع. و محرری، ع. ۱۳۷۵٫ تغذیه پروتئین در نشخوارکنندگان. انتشارات و چاپ تهران. ص ۲۳۰٫
ولی زاده، ر.، ناصریان، ع.ع. و اژدری فرد، آ. ۱۳۸۳٫ بیوشیمی سیلاژ. انتشارات دانشگاه فردوسی، مشهد،۴۱۳ ص.
Abd El Naby.Zeinab,M. Wafaa,W.M.,Shafie,M.,Amang, M.Sallam,Shereen M., El Nahrawy and Adel Ghawad, M.F. ۲۰۱۴٫ Evaluation of seven fodder beet genotypes under different egyptionecological condition, using regression,culter models and variance measuresof stability. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences,3:1086-1102
Ahmadian, A. A., Ghanbari, B. Mir. and Arazmjoo, E. ۲۰۰۹٫ Intraction effect of drought stress and animal manure on yield componets, essential oil and its compositions on Cumin. Iranian Journal Plant, Tehran University., 40: 173-180. (in Persian).
Allan Degen, A., El-Meccawi, S. and Kam, M. ۲۰۱۰٫ Cafeteria trials to determine relative preference of six desert trees and shrubs by sheep and goats. Livestock Science.Journal, ۱۳۲:۱۹ – ۲۵٫
Al-Rwidah, M.N. ۱۹۸۹٫ The consequences of ensiling grass with absorbent materials. Disseration Abstracts International. B, Scinces and Engineering. 49(10): 4079B.
AOAC. 1990. Official Methods of Analysis. 15th edn. Association of Official Analytical Chemists Arlington, U.S.A.
Arbabi, S. T., ghoorchi and Taghoorchi and Naserian. ۲۰۰۸٫the effect of dried citrus pulp, dried beet,suger pulp and wheat strawas silage additives on by production of orange silage Intraction manure on yield compone. Iranian Journal plant, Tehran university., 40: 173-180. (in Persian).
ARC. ۱۹۸۴٫ The Nutrient Requirements of Ruminant Livestock, Suppl. 1. Common wealth Agricultural Bureaux, Slough Farnham Royal, UK.
Arzani, H., ۲۰۰۹٫ Forage quality and daily requirement of grazing animal . University of Tehran press.

مطالعه حاضر به ترتیب زیر سازماندهی شده است. بخش اول، تفاوت بین سرمایه محافظ و سرمایه مولّد را بیشتر تشریح کرده و اهمیت آنها را در پایه‌گذاری مدل توضیح می‌دهد. در بخش دوم تعاریف جدیدی از تله‌های فقر ارائه می شود. مدل نظری نیز که اثر سرمایه محافظ بر انباشت سرمایه را در چهارچوب نسلهای همپوشان بررسی می‌کند، در بخش سوم آمده است. همچنین در این بخش نقش دو شکل مختلف توابع احتمال بقای سرمایه مولّد در رفتار مدل، مورد بحث قرار گرفته است. در بخش چهارم برخی از سیاست‌های کاهش فقر مانند تزریق سرمایه خارجی و سیستم مالیات بر دستمزد آمده است. بخش پنجم نیز به نتیجه‌گیری اختصاص یافته است.
سرمایه محافظ در برابر سرمایه مولّد
در نیمه پایانی قرن گذشته نظریه رشد اقتصادی به طور متقاعدکننده‌ای بر نقش انباشت سرمایه مولّد به عنوان عامل تبیین کننده توسعه تأکید داشته است. دسته‌ای از مدل‌های رشد انواع مختلف سرمایه از قبیل سرمایه های فیزیکی، انسانی و اجتماعی را محرک رشد می‌دانند. فرض اولیه در چنین مدل‌هایی این است که نقش سرمایه در اقتصاد تنها می تواند از نوع مولّد باشد. دسته‌ای دیگر نیز بر بهره‌وری متمرکز شده اند. این مدل‌ها بر آنانند که گسترش نابرابری استانداردهای زندگی میان کشورها و نیزدرون جوامع را به تفاوت در شاخصهای بهره‌وری مرتبط سازند.
باور عمومی بر این است که علاوه بر انباشت انواع مختلف سرمایه و نیز تفاوت در میزان بهره‌وری، برخی عوامل دیگر که هنوز نیز ناشناخته‌اند، در اندازه و بزرگی شکاف درآمد سرانه بین کشورهای مختلف دنیا تأثیرگذار هستند. مدل پیشنهادی حاضر کارکرد جدیدی برای سرمایه ارائه می دهد که از آن تحت عنوان سرمایه محافظ یاد شده است. این سرمایه از سرمایه مولّد در برابر سوانح و بلایا حفاظت می‌کند. بلایای طبیعی همانند خشکسالی‌ها، زلزله‌ها، سیل‌ها، زمین‌لغزش‌ها، بیماری‌های همه‌گیر و فورانهای آتشفشانی‌ و نیز سوانح و حوادث ناشی از فعالیت‌های انسانی همانند حوادث صنعتی، تصادفات جاده ای، جنگها، کشمکش‌های قومی و قبیله‌ای، آشوب‌های سیاسی و اجتماعی، آلودگی ها و تغییرات اقلیمی همه و همه کیفیت زندگی انسان‌ها را به مخاطره می‌اندازند. سؤال اساسی این است که چگونه آثار مخرب ناشی از یک سانحه با بزرگی یکسان در کشورهای مختلف به طور قابل توجهی متفاوت است. چرا زلزله هائیتی جان بیش از ۱۰۰۰۰۰ نفر را می‌گیرد در حالیکه زلزله‌ای به مراتب بزرگتر از آن در شیلی تنها ۵۰۰ نفر را قربانی می‌کند؟ (Wikipedia)

به اعتقاد ما سطح بالای سرمایه محافظ عامل اصلی در محدود کردن خسارات وارده ناشی از زلزله در یکی از دو کشور فوق می‌باشد. بنابراین، نتیجه مستقیم ناشی از اعتقاد سیاستگزاران بر نقش و اثر سرمایه محافظ، تبیین و اجرای سیاستهایی به منظور ارتقای سطح سرمایه محافظ است.
زمانی که بحث تأمین مالی سرمایه محافظ طرح می‌شود تمایز آشکار آن از سرمایه مولّد مشخص می‌گردد. سرمایه‌گذاران بخش خصوصی هنگام تصمیم‌گیری در ارتباط با سرمایه‌گذاری در سرمایه مولّد، نرخ بازگشت مورد انتظار را مورد توجه قرار می‌دهند. از همین رو آنها تا زمانی به سرمایه گذاری ادامه می‌دهند که نرخ بازگشت مورد انتظار به اندازه مورد نیاز ایشان برسد. این در حالیست که نرخ بازگشت در ارتباط با سرمایه محافظ چندان روشن نبوده و به میزان خسارت مورد انتظار از هر سانحه و نرخ بازگشت مورد انتظار سرمایه مولّد بستگی دارد. علاوه بر این، حافظت معمولاً نیازمند فعالیت‌های جمعی بوده و محول کردن سرمایه‌گذاری محافظ منحصراً از طریق بازارهای آزاد، ممکن است به شکست بازار منتهی شود. به همین دلیل در مدل پیشنهادی پیش رو، سرمایه مولّد از طریق بازار آزاد و سرمایه محافظ از طریق وضع مالیات بر دستمزد تأمین مالی می‌شود. این وضعیت به مدل سرمایه سلامت چاکرابورتی شباهت دارد.
انواع تله‌های فقر
تعریف کلاسیک تله فقر چنین است: «هر نوع مکانیسم خودکفا که سبب می‌شود فقر ادامه پیدا کند» (Azariadis & Stachurski, 2005). تعریف تکنیکی تر این است که تله فقر هنگامی روی می‌دهد که در یک مدل رشد چندتعادلی، مکانیسم‌های بازار آزاد توان خارج نمودن اقتصاد را از وضعیت ایستای درآمد پائین به هر یک از وضعیت‌های پایدار درآمد بالا، بدون دخالت دولت و یا منابع خارجی نداشته باشد. در ادامه چهار نوع تله فقر را تعریف می کنیم: (۱) تله فقر گریزپذیر، (۲) تله فقر گریز ناپذیر و (۳) تله فقر متناوب (۴) نیم تله.
تله فقر گریزپذیر^[۵۱]:
تله ایست که تزریق سرمایه خارجی ممکن است به رهایی از فقر منتهی گردد.
تله فقر گریز ناپذیر^[۵۲]:
در چهارچوب مدل پیشنهادی این نوع تله، حالتی است که تزریق سرمایه خارجی در گریز از تله مؤثر نیست. به عبارت دیگر، این تله زمانی اتفاق می‌افتد که هیچ مقداری از حمایت‌های مالی خارجی نتواند اقتصاد را به وضعیت‌های پایدار با درآمد بالاتر سوق دهد.
تله فقر متناوب^[۵۳]:
این تله فقر زمانی واقع می‌شود که اقتصاد بین دو سطح درآمدی بالا و پائین نوسان کند. هیچ کدام از این دو سطح پایدار نبوده ولی ترکیبی از آن دو می‌تواند به عنوان تعادلی چندگانه مد نظر قرار گیرد.
نیم تله:
این تله وضعیت ایستا در اقتصاد بازار آزاد چندتعادلی است که در آن اقتصاد ممکن است از وضعیت درآمد پائین رها شود اما نمی تواند به وضعیت ایستای درآمد بالا برسد و در نتیجه در وضعیتی ثابت و پایدار بین دو آستانه به دام می‌افتد.
سرمایه محافظ و مدل OLG
در این مطالعه، مدل نسل‌های همپوشان دو دوره‌ای نوع دیاموند^[۵۴] استاندارد را مورد استفاده قرار می دهیم (Diamond, 1995). در دوره اول افراد بخشی از دستمزدشان را پس‌انداز می کنند به امید اینکه در دوره دوم عمرشان بتوانند تمام سرمایه پس‌انداز شده را به همراه سود حاصل از سرمایه گذاری در بازار سرمایه استفاده کنند. البته این احتمال نیز وجود دارد که افراد در پایان دوره اول تمامی سرمایه خود را بر اثر یک فاجعه از دست بدهند. میزان احتمال خسارت به انباشت سرمایه محافظ مبتنی بر مالیات بستگی دارد.
محیط
نفراتی از افراد یک نسل،v = ۰, ۱, ۲, … ، در هر دوره متولد شده و به شکلی غیر کشسان نیروی کار را تنها برای یک دوره در عوض دریافت دستمزد، ، تأمین می‌کنند. افراد هر گروه دو دوره زندگی می کنند و در دوره دوم زندگی خود در تأمین نیروی کار نقشی ندارند. ایشان پس‌اندازهای خود را همراه با سود حاصل از بازار سرمایه مصرف می کنند. افراد تابع مطلوبیت «ریسک گریزی نسبی ثابت» CRRA^[55] مورد انتظار خویش را در طول دو دوره زندگی بیشینه می‌کنند:

و با دو محدودیت بودجه مواجه اند:
در این جا بوده و عامل تنزیل روانی می‌باشد. ضمن اینکه میزان پس‌انداز در زمانt ، بوده و میزان کل سود مورد انتظار از بازار سرمایه در ازای پس‌انداز است. تابع تولید کاب-داگلاس^[۵۶] است که در آن بازده نسبت به مقیاس تولید ثابت و سهم سرمایه از تولید برابر با و A > 0 است. بنابراین برای سرانه نیروی کار داریم:

که در آن نشان دهنده سرانه سرمایه مولّد به ازای هر نیروی کار است.
در بازار آزاد رقابتی، نرخ‌های اجاره سرمایه و دستمزد به شکل زیر محاسبه می‌شوند:

که در آن نرخ استهلاک سرمایه مولّد بوده و نیز از آنجا که هر دوره به اندازه نیمی از عمر زندگی افراد گروه به طول می‌ انجامد می توان فرض کرد که .
در این اقتصاد علاوه بر سرمایه مولّد، سرمایه محافظ نیز انباشت می‌شود که این امر احتمال بقای سرمایه مولّد را افزایش می‌دهد. در غیاب سرمایه محافظ، سرمایه‌گذاری تنها زمانی مولّد خواهد بود که سانحه و یا فاجعه‌ای اتفاق نیافتد. در غیراین صورت، سرمایه ای برای دوره دوم زندگی افراد باقی نخواهد ماند. به همین دلیل حائز اهمیت است که علاوه بر نرخ استهلاک سنتی برای سرمایه مولّد، تابع احتمال بقای سرمایه مولّد را هنگامی که سطح سرمایه محافظ q_t ≥ ۰ است به صورت زیر تعریف کنیم: به ترتیبی که . اگر سرمایه گذاری کافی در سرمایه محافظ انجام نشده باشد، شانس بقای سرمایه مولّد نیز اندک خواهد بود. این احتمال اندک بقاء با نشان داده شده است. در حالت دیگر با انباشت سرمایه محافظ در طول زمان ، احتمال بقای سرمایه مولّد به سمت سوق پیدا می‌کند. به همین ترتیب، یک سانحه می‌تواند ذخیره سرمایه مولّد را با احتمال از بین ببرد که در این صورت، افراد نیمه دوم زندگی خود را در فقر و بی چیزی سپری خواهند کرد.
تابع احتمال، ، نسبت به سرمایه محافظ، q، افزایشی است. به طور خلاصه در بردارنده فروض زیر است:
فرض (۱)
فرض (۲)
فرض (۳)^[۵۷]
بنابراین بازگشت مورد انتظار از بازار سرمایه، ، برابر خواهد بود با بازگشت ناخالص از بازار سرمایه ضرب در شانس بقاء .
سرمایه محافظ توسط بخش دولتی و از طریق نرخ یکنواخت مالیات دستمزد و با نرخ ثابت مستهلک می‌شود.
با اینکه ریسک سوانح و بلایا، سیستماتیک و غیرمتنوع هستند، در اینجا فرض می کنیم که هر کشور بیمه عادلانه و مناسبی از سازمان های بین المللی دریافت می کند و اندازه اقتصاد هر کشور و نیز میزان خسارت ناشی از سوانح و بلایا به قدری نسبت به بقیه دنیا اندک و ناهمبسته می باشد که مؤسسات بین المللی نیازی به دریافت حق بیمه ندارند. این سیستم بیمه بین المللی قطعی بودن را که در بین کشورهای مختلف بر حسب متفاوت است، تضمین می کند.
قانون پیشروی برای سرمایه محافظ به صورت زیر است:
که در آن برای همه گروه ها t ≥ ۰ با q₀ > 0 است.
مشابه فرض می کنیم که :

شایان ذکر است که احتمال وقوع بلایا و سوانح با مقدار رابطه ای نداشته و تنها بر اندازه خسارات ناشی از آن اثرگذار است.
تعادل عمومی
بنا به نرخ اجاره سرمایه و دستمزد و ساختار قطعی نرخ بازگشت، فرایند بیشینه کردن تابع مطلوبیت CRRA با توجه به کمبود بودجه به «معادله اولر»^[۵۸] منتج می‌شود:

معادله بالا نشان می‌دهد که چگونه اقتصادهای متفاوت از نظر «کشش جایگزینی بین زمانی» (θ/۱) واکنش‌های مختلفی به تغییر در نرخ بازگشت مورد انتظار سرمایه نشان می‌دهند.
برای بررسی نقش سرمایه محافظ در وقوع تله فقر، مدل پیشنهادی ما یک تابع احتمال پالس را برای امکان بقای سرمایه مولّد مفروض می‌دارد. در مرحله بعد مدل با بکارگیری توابع احتمال عمومی توسعه می‌یابد.
تابع احتمال پالس
می توان چنین تصور کرد که احتمال بقای سرمایه مولّد آستانه ای دارد و از نوع تابع پالس است. به عبارت دیگر برای مؤثر و کارا بودن سرمایه محافظ آستانه‌ی Q وجود دارد: