سر متحرک : زائده کمکی (فرعی ) مهره فوقانی بعدی کمر
عمل : خم کردن ستون فقرات به پهلو
عصب : بخش اصلی شکمی از اعصاب نخاعی
عضله چند سرMoltifid us))
سر ثابت : ناحیه خاجی – در طول سوراخ های خارجی از بالا به عقب ، خار فوقانی خاصره ، ناحیه کمری – زوائد نوک پستانی مهره ها ، زوائد عرضی ، ناحیه گردنی ، زوائد مفصلی چهار مهره پائین گردنی.
سر متحرک : زائده خاری دو تا چهار مهره فوقانی تا سر ثابت
عمل : باز کردن و چرخش ستون فقرات
عصب : بخش اصلی پشتی از اعصاب نخاعی
عضله چرخاننده (Rotatores)
سر ثابت : زائده عرضی هر مهره
سر متحرک : پایه زائده خاری مهره بالاتر بعدی
عمل : باز کردن و چرخش ستون فقرات
عصب : بخش اصلی پشتی از اعصاب نخاعی
تصویر (۳-۲)عضلات خلفی و عمقی ستون فقرات
ب – عضلات تا کننده ستون مهره ها
-
- عضله راست شکمی
عضله ای است قوی ، بلند و نواری شکل که تمام طول جدار شکم را فرا می گیرد و توسط خط سفید از عضله راست شکمی مقابل جدا می باشد.اتصالات فوقانی آن توسط زبانه گوشتی نامتساوی بر روی پنجمین ،ششمین ، و هفتمین غضروف دنده است .
سپس به طور مستقیم در حالی که تدریجا از عرض آن کم می شود به سمت عانه امتداد می یابد و در آنجا تبدیل به دو وتر می گردد. وتر خارجی که عریض تر است بر روی ستیغ عانه و وتر داخلی راست شکمی طرف مقابل مخلوط شده و در جلو به مفصل عانه می چسبد . عضله راست شکمی داخل یک غلاف نیامی قرار دارد که از نیام عضلات مایل و عرضی شکمی ساخته شده است.(تصویر ۴-۲)
تصویر ۴-۲ عضله راست شکمی
۲ – عضله مایل خارجی شکم
قسمتی طرفی و قدامی شکم را دور می زند . پهن ترین و خارجی ترین عضلات جدار طرفی شکم است . مبدآ آن توسط هشت زبانه گوشتی بر روی سطح خارجی و کنار تحتانی هشت دنده آخر است انتهای این عضله به سطح قدامی تاج خاصره ای می چسبد.
۳ – عضله مایل داخلی شکم
عضله ای است تخت و عریض که مابین دو عضله عرضی شکم قرار گرفته است . لیکن از آن دو، اندکی ضخیم تر است . جهت الیاف عضله مایل داخلی شکم , رو به بالاست یعنی در جهت عکس الیاف عضله مایل خارجی شکم طرف خود و هم جهت با الیاف عضله مایل خارجی شکم طرف مقابل است .
مبدا آن بخش قدامی تاج خاصره ای می باشد و انتهای آن به غضروف های چهار دنده پائینی قفسه سینه و تاندون های بین دو عضله راست شکمی می چسبد .
۴ – عضله عرضی شکم
عمیق ترین و نازک ترین عضلات جدار شکم است و الیاف آن دارای مسیری عرضی می باشند. این عضله از ناحیه خلفی شکم منشآ گرفته و به طرف جلو تا خط سفید ادامه می یابد. مبدآ اتصالات خلفی آن عبارتنداز :
الف – یک سوم خارجی رباط اینگوینال
ب – دو سوم قدامی لیبه داخلی ستیغ خاصره
ج – زائده عرضی مهره های کمری
د – سطح داخلی غضروف های شش دنده آخر.
انتهای تحتانی این عضله ، در سطح عمقی الیاف قوسی عضله مایل داخلی شکم قرار می گیرند و با هم وتر مخطط را تشکیل می هند.این وتر در پائین ، روی بخش قدامی تاج خاصره ای اتصال دارد.
عمل عضلات تا کننده ستون مهره ها
این عضلات مانند یک جدار الاستیک ، احشای داخل شکم را نگهداری می کنند ، هنگامی که لگن ثابت باشد . انقباض عضلات راست شکمی ، تنه و ستون مهره ای کمری را به جلو خم می کند .
همچنین اگر عضله راست شکمی یک طرف منقبض شود ، تنه را به همان طرف خم می کند . وچنان که با مایل خارجی همران باشد تنه را به طرف مقابل و اگر با مایل داخلی همراه باشد تنه را به همان طرف می چرخاند( ۱۲).
دامنه حرکت در ناحیه ستون مهره ها
دامنه حرکت در قطعات حرکتی منفرد و در کل ستون مهره ها به وسیله اثرات ترکیبی رباط های طولی و بین قطعه ای ، ضخامت دیسک های بین مهره ای ، مسیر و جهت قرار گیری مفاصل رویه ای ، شکل خارهای مهره ای ، و در مورد ناحیه پشتی ، به وسیله اثر اتصالات دنده ها محدود می شود .
قابلیت کشش پذیریی رباط فوق خاری ، رباط های بین خاری ، رباط های بین عرضی ، رباط های طولی خلفی ، کپسول های مفاصل رویه ای و بخش خلفی دیسک های بین مهره ای ، دامنه حرکت خم کردن ستون مهره ها را محدود خواهند کرد.
دامنه حرکت باز کردن ستون مهره ها به وسیله قابلیت کشش پذیری رباط طولی قدامی ، بخش قدامی دیسک های بین مهره ای و همچنین به وسیله برخورد خارهای مهره ها به یکدیگر محدود می شوند.
حرکت خم کردن جانبی که همیشه با مقداری معینی چرخش محوری همراه می باشد ، به وسیله قابلیت کشش پذیری رباط های فوق خاری و بین خاری ، و در مورد طرف محدب و بر آمده ، به وسیله رباط های بین عرضی و بخش جانبی دیسک های بین مهره ای محدود می شوند .
چرخش محوری به وسیله قابلیت کشش پذیری رباط های فوق خاری ، و رباط های بین عرضی ، پیچ خوردگی هایی در دیسک های بین مهره ای ، به وسیله مسیر و جهت قرار گیری مفاصل رویه ای محدود می شود. علاوه بر محدودیت های حرکتی تحمیل شده به وسیله شکل های مهره های وساختار های مختلف نگهدارنده لیفی ، دامنه های حرکتی ستون مهره ها حول سه محور اصلی همجنین به وسیله قابلیت کشش پذیری عضلات اطراف آن نیز محدود می شود.
اگر چه دامنه حرکت در هر قطعه حرکتی واحد خیلی کم است ، ولی مجموعه دامنه های حرکت هر یک از قطعات حرکتی بایکدیگر بسیار زیاد و وسیع می باشد( ۱۷) از نظر فیزیولوژیک ، مهره های کمری بعد از مهره های گردنی متحرک ترین مهره ها بوده و بین دو قسمت کم تحرک و پشتی از بالا بی حرکت خاجی از پائین قرار گرفته است.
حداکثر این تحرک در بین مهره های L5-L4 و L5-S1 قرار دارد. میزان تحرک مهره های کمری از پائین به بالا به تریج کمتر و اندازه آنها کوچکتر می شود و به همین علت آسیب پذیر ی مهره های پائینی بیشتر می شود به همین ترتیب ، ظرفییت و توانایی جذب ضربه توسط ستون مهره ها تاحدودی به وسیله مجموعه ظرفیت جذب ضربه هر یک از قطعات حرکتی واحد مشخص می شود . با وجود این ، ظرفیت جذب ضربه ستون مهره ها به شکل انحنای آن در سطح میانی نیز بستگی دارد .
اگر چه میله فلزی عمودی در مقابل یک نیروی برخوردی ، ضربه را به میزان کم و محدود جذب کرده ویا اصلا هیچ ضربه ای را جذب نمی کند ، ولی با پیچاندن و خمیده کردن همان قطعه از فلز به صورت یک فنر می توان آن را به یک جذب کننده بسیار خوب تبدیل کرد ، به همین طریق ، انحنای ستون مهره ها شامل : گردنی ، پشتی و کمری ظرفیت و توانائی جذب را به هنگام انجام فعالیت هایی از قبیل فرود آمدن پس از یک پرش که باعث ایجاد فشار محوری ستون مهره ها می شود ، را به طور قابل توجهی افزایش می دهد.
کمردرد[۱]
بیماران با درد مزمن معمولاً افسردگی، آشفتگی در روابط بین فردی بخصوص خانواده، آشفتگی در خواب، خستگی و کاهش کارکردهای فیزیکی و روان شناختی را تجربه می کنند. گاسما در سال ۱۹۹۰، گزارش می دهد که بخش معناداری از جمعیت مبتلا به درد مزمن از افسردگی و ناسازگاری و استرس های اجتماعی و محیط خانوادگی رنج می برند.گرچه هنوز شیوه اثر و علت رابطه بین پریشانی های روان شناختی و درد مزمن بطور آشکار مشخص نیست، لیکن بررسی ها نشان می دهد که پریشانی های روان شناختی بطور غیر معمولی در جمعیت، مبتلا به درد مزمن بالا است. دنیل و همکاران ۱۹۸۵، عنوان می کنند که: بسیاری از بیماران درد مزمن دارای اختلالات شخصیت، وابستگی به مواد مخدر، بی ثباتی در روابط خانوادگی، ناسازگاری شغلی و دعواهای قانونی می باشند. در کار پزشکی، درد شاید شایع ترین شکایت باشد و سندرم های درد مقاوم به درمان نیز شایع اند. کمردرد در ایالات متحده سالیانه میلیون نفر را ناتوان ساخته است و در سال بیش از ۸ میلیون ملاقات پزشکان به همین دلیل انجام می شود.
اختلال درد در زنان دو برابر بیشتر از مردان تشخیص داده می شود. شایعترین سن ابتلا، دهه چهارم و پنجم زندگی است، شاید به این دلیل که با افزایش سن تحمل درد کاهش می یابد. اختلال درد در طبقه کارگر شایع تر است که شاید علت آن احتمال بیشتر صدمات شغلی در این گروه باشد. احتمال وارثت ژنتیک یا مکانیسم های رفتاری در انتقال این بیماری دخیل می باشد. در خانواده افراد مبتلا به درد، اختلال افسردگی، اختلالات اضطرابی و سوء مصرف مواد نیز شایعتر از جمعیت کلی است.
کمردرد از شایع ترین بیماری های اسکلتی عضلانی است و اولین علت آن ناتوانی در افراد زیر ۴۵سال می باشد. دومین علت مراجعه به پزشک و سومین علت انجام عمل جراحی به حساب می آید.
